Sitemize Hoşgeldiniz, Ziyaretçi! Giriş Kayıt Ol




Konuyu Değerlendir
  • 0 Oy - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Doğada İlkyardım
#11
[Resim: 12.jpg]


o El Bileği ve Alt Kol:

- El bileği ve alt kol kırıklarında, kırığı mata sararak veya vücuda sabitleyerek atelleyebilirsiniz.

- Kalp seviyesinden yukarı kaldırmak şişmeyi ve acıyı azaltacaktır.

- Alt koldaki iki kemik birbirine kuvvetli dokularla bağlıdır ve birine uygulanacak kuvvet diğerini de etkileyebilir ve birden fazla kırık meydana gelebilir.
- El bileği çıkıları genelde kırıklarla beraber görülür, yerine oturtmak basittir, sıkıca atelleyin.

o Dirsek:

- Dirsek çıkığı derhal tahliye gerektiren ciddi bir yaralanmadır. Çünkü kompleks dirsek ekleminden birçok sinir ve atardamar geçer ve çıkma sonucu kemik uçları bunlara zarar verebilir.

- En kolay sabitleme metodu vücuda sabitlemektir. Bulduğunuz pozisyonda sabitleyin.

- Eğer dirsek uygunsuz bir pozisyonda duruyorsa vücuda sabitlemek işe yaramaz o yüzden sert tabanlı ve etrafını destekleyecek bir şeyle sarın. Mat veya çadır polü yumuşak bir malzemeden daha iyidir.

- Eğer mümkünse daha sabit bir pozisyon için bütün kolu sarın.

o Üst Kol:

- Dirsek çıkıklarında kan damarlarına zarar gelmesi üst kol kırıklarında ise, özellikle de ortadan kırılmalarda, sinirlere zarar gelmesi en sık görülen problemdir.

- Bilekten nabız kontrolü yapın. Sinir iletimini test etmek için eli arkaya doğru eğme testi yaptırın.

- Dirseği serbest bırakmak bazen ağrıyı azaltır.

- Üst kol sarma ve vücuda sabitleme ile atellenirler. Kolun dirsekten yukarısını ve dirseği de içine alacak şekilde sarın ve vücuda bağlayın.

o Omuz:

- Üst kol, kürek kemiğindeki yüzeysel bir oyuğa tutturulmuştur ve omuz eklemini oluşturarak geniş bir menzilde hareket olanağı sağlar.

- Bu geniş menzilde hareket olanağı yaralanmalardan kolay etkilenir.

- Büyük oranda çıkmalar yumru kısmın oyuk yuvadan çıkması sonucu oluşur.

- Belirtileri düşük omuz, omuzun ön kısmında çöküntü ve eklemde hareket kısıtlılığı.

- Çıkmış bir omuzu yerine oturtmak için birkaç yol vardır. Bunlardan bir tanesi şöyle uygulanır:

1. Yaralıyı yere yatırın. Aynı zamanda ikinci bir kurtarmacının yaralı omuzun karşı tarafına oturup yaralının elbisesinden yada yaralını göğsünün etrafına sardığı uzun kollu bir tişörtten tutunarak karşı yönde bir çekme uygulamasını sağlayın.

2. Birinci kurtarmacı yaralının dirseğinden bükerek çıkık taraftaki koluna nazikçe bir çekme uygular.

3. Çekme devam ederken kolu, yukarıya ve dışarıya doğru, sanki bir taş atıyormuş gibi yaralının vücudunu 90 derece olana kadar kaldırın.

4. Omuz yerine oturana kadar çekmeye devam edin

5. Kolu askıya alıp sarın

[Resim: 13.gif]



Başka bir yöntem de şöyle uygulanır:

1. Yaralıyı bir kaya yada kütüğün üzerine çıkık kolu aşağıya sarkacak şekilde yüzüstü yatırın

2. Yumuşak bir giysi parçasıyla aşağı sarkan bileğe 7-8 kg. ağırlığında bir şey bağlayın

3. Bekleyin

Bu yöntemde omuzun yerine oturması için uzun süre beklemeniz gerekebilir.

- Omuzu vücuda atellemek basit ve kullanışlı bir metottur.

o Kalça(Pelvis) ve Kalça Kemiği:

- Kalça 3 adet kemiğin birbirine kaynaması ile oluşmuştur ve kase şekilli bir yapısı vardır. Uyluk kemiğinin(femur) üst kısmı yüzeysel bir oyukla birleşir ve kalça eklemini oluşturur.

- Kalça ve kalça kemiği kırıkları ciddi yaralanmalardır. Kalça kemiğini kırabilecek kadar kuvvetli bir kuvvet iç yaralanmalara da sebebiyet verebilir. Buna sidik torbasını yırtması ve kan kaybına yol açması da dahildir.

- Yaralıya sırt yaralanması varmış gibi müdahale edin ve yaralı hareket ettirilmeden önce vücudu sert bir sedyeye sabitlenmelidir.

- Kalça kırıklarında yaygın olarak görülen iç kanamalardan doğabilecek şoka karşı yaralıyı gözlemleyin.

o Uyluk Kemiği(Femur) ve Kalça:

- Uyluk kemiği kırıkları bir an önce nazikçe çekilerek yerine oturtulmalıdır. Acil çekme;

1. büyük uyluk kaslarının kasılıp daha fazla zarar yol açmasını önlemek

2. açık yara olmadan bile tehlikeli olabilecek iç kanamayı azaltmak ve

3. yerine göre çok fazla olabilecek ağrıyı azaltmak için gereklidir.

Çekme Ateli:

. Çekme ateli yerleştirilene kadar elle çekmeye devam edin.

. Uyluk kemiğini atellemek , çekme kuvvetini bacakta tutacak bir gereç gerektirir. Ticari gereçler bulmak mümkündür( Kendrick Traction device) ancak benzer bir gereç doğada uygulanabilir.

. Çekme atelleri kırığın etrafındaki kaslarda gerilmeye neden olurlar ve acıyı, spazmı azaltırlar.

. Uyarlama için değişik yöntemler vardır. Bunlardan bir tanesi şöyle uygulanır:

1. Bir kurtarmacı, yardımcı gerekli malzemeyi bir araya getirene kadar bir diğeri sürekli elle çekme uygulamalıdır.

2. Yaralı taraftaki ayak bileğine çekme uygulayacak kayışları(perlondan yapılabilir veya bir bez parçasını kendi etrafında katlayarak elde edilebilir) ayakkabının üzerinden veya desteklenmiş bileğe sabitleyin:

a. Kayışlardan birini, iki ucu da aynı yöne bakacak şekilde büktükten sonra, uçları bacağın bir tarafında, dönme noktası da bacağın diğer tarafında kalacak şekilde yaralı bacağın altından geçirin

b. Diğer kayışı aynı şekilde büktükten sonra uçları ve dönme noktası farklı taraflarda kalacak şekilde bacağın üstünde kalacak şekilde koyun

c. Sonra kayış uçlarını diğer kayışın dönme noktasının içinden geçirerek iki kayışı da sıkın(alttaki kayışın uçları üsteki kayışın içinden yukarı doğru, üstteki kayışın uçları alttaki kayışın içinden aşağıya doğru geçmeli)
d. Uçları sıkmak için aşağıya doğru sürekli çekmenin olduğu yöne doğru çekin

e. Kayışların geçtiği yerlerin deriyi kesmemesi için bileği ve etrafını yumuşak malzemelerle destekleyin.

[Resim: 14.jpg]

3. Yaralının bacağının altında yada etrafında bir sabitleme ateli yapın.

4. Yaralını bacağından yaklaşık 40 cm. daha uzun ve düzgün bir nesne(sopa, baton, çadır polü)(en iyi malzeme teleskobik batonlardır) yaralının bacaklarının arasından yada kalçasının dışından sabitlenmelidir(bacaklarının arasından sabitlemek genital bölgelere zarar verebileceğinden dışarıdan sabitlemek en iyisidir.). Batonun üst bölümünü yaralının kalçasına yakın bir yerden(yaranın yukarısından), alt ucuna ise bir kulplu bir bardak veya benzeri bir malzeme takarak sabitleyin. Yaralıyı yatıştırın.

5. İp, kordon yada sağlam bir giysi parçasıyla ayak bileğindeki bağ(yada düğüm) ile batonun dış ucu arasında Trucker düğümü kullanarak mekanik çekme kuvveti elle çekme kuvvetine eşit yada daha fazla olana kadar gerdirme uygulayın(çekme miktarı konusunda en iyi kararı yaralının kendisi verebilir). Düğümün alt ucunu batonun ucuna takılmış olan bardağın kulpuna sabitleyin.

[Resim: 15.jpg]

6. Yedek düğümler atarak tüm baskı noktalarını yumuşak malzemelerle destekleyerek sistemi sabitleyin. Bir an önce düzgün bir sedyede tahliye gerekmektedir.

[Resim: 16.gif]
 
Alıntı

#12
[Resim: 17.jpg]


o Diz:

- Uyluk kemiği, dizde veya kaval kemiğindeki kırıkları ayırt etmek zordur. O yüzden en kötüsünü düşünerek uyluk kemiğini atelleyin.

- Çoğu diz yaralanmaları elastik bandajla sarılabilir ve mat ile atellenebilir ve böylece yaralı daha fazla yaralanmaya neden olmadan yürüyebilir.

o Diz Kapağı:

- Diz kapağı çıkıkları genelde çok kolay yerine oturtulurlar.

- Bacağa hafif bir çekme uygulayarak düzleştirin. Bazen bacak düzleştirildiğinde diz kapağı kendiliğinden yerine oturur.

- Oturmazsa, uyluğa masaj yaparak dizkapağını nazikçe elinizle normal doğrultusuna itin.

- Yaralı genelde diz kapağı üzerine baskı uygulamayan bir atelle yürüyebilir.

o Alt Bacak:

- Alt bacağın önündeki deri kalınlığı az olduğu için bu bölgede açık kırık olasılığı daha yüksektir.

- Alt bacak kırıkları ayak bileği ve ayağı sabitleyecek şekilde iyi yastıklanmış sert bir destekle atellenebilir.

- Matlar mükemmel alt bacak atelleri olabilirler. Konfor için dizin altını yastıklayın.

[Resim: 18.jpg]

[Resim: 19.gif]



ÖZET: KAS-İSKELET SİSTEMİ YARALANMALARI
İncinmeler: kaslarda ve/veya kasları kemiklere bağlayan tendonlarda(kiriş) meydana gelen aşırı
gerilmelerdir.
Burkulmalar: eklem bölgelerinde kemikleri birbirine bağlayan bağlarda meydana gelen yaralanmalardır.
Kırıklar ve Çıkıklar: kırık kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Açık kırıkların üzerindeki deri bütünlüğünü
bozulmuştur ve kemik enfeksiyon etkisine açıktır. Kapalı kırıklarda ise kırığın üzerindeki deri sağlamdır.
Çıkık ise kemik ucunun eklemde normalde olması gerektiği pozisyon dışında yer değiştirmesidir.
Belirti ve Bulgular:

- Belirgin şekil bozukluğu

- Bozuk DHH(Dolaşım, His, Hareket)

- Acı, dayanılmaz ağrı, hassasiyet

- Crepitus(kırık kemik uçlarının birbirine sürttüğünde çıkardığı ses)

- Hareket kısıtlılığı

- Şişme ve renk değişikliği

Değerlendirme:

- Kemiği veya eklemi değerlendirin

o Kıyafeti sıyırın/çıkarın, yarayı görün

o Deformasyonlara, şişliklere ve renk değişikliklerine bakın

o Hassasiyeti, deformasyonları ve şişlikleri hissedin

- Dolaşımı değerlendirin

o El veya ayakta bileğindeki ileri nabza bakın

o El veya ayaktaki sıcaklık ve renge bakın

- Sinir iletimini değerlendirin

o Yaralıya parmaklarını hareket ettirmesini isteyin
o Dokunma veya ağrıya hissiyatını kontrol edin

Müdahale:

- Yarayı sabitle

o Çıkığın altındaki ve üstündeki kemikleri

o Kırığın altındaki ve üstündeki eklemleri

- Hareket ettirmeden önce atelle

- Yaraları temizleyin ve örtün

- Takıları, saatleri ve sıkı kıyafetleri çıkar

- Şişmeyi azaltmak için kaldır

- Dolaşımı, Sıcaklığı ve hissiyatı değerlendir

o atelleme öncesinde ve sonrasında

- Başka yaralanmalara bak

- Şok tedavisi uygula







BÖLÜM 8 8
SICAK HASTALIKLARI:
Sıcak Bitkinliği, Sıcak Krampları, Sıcak Çarpması,Sıcak Hastalığının Önlenmesi:

- Sıcak hastalıkları artan hava sıcaklığından kaynaklanan, sıcaklayıp yorgun düşmekten hayati tehlike içeren sıcak çarpmasına kadar değişen geniş ölçekli sorunlardan oluşur.

- Artan sıcaklığa ek olarak bazı faktörler sizin sıcak rahatsızlığına yakalanma riskinizi arttırır:

1. yüksek nem oranı

2. aşırı şişmanlık,

3. çok genç yada yaşlı olmak

4. sıcağa alışık olmamak

5. antihistaminikler gibi belirli ilaçlar alıyor olmak ve ene önemli faktör

6. aşırı sıvı kaybına uğramak.

Sıcak Bitkinliği:

- Hasta egzersiz yapıyor, terleyerek su ve tuz kaybediyor ve kendisini çok yorgun hissediyordur.

- Deri soluk ve terli görünür. Hasta baş ağrısından, belki mide bulantısı ve bazen kusmadan şikayet eder. Nabız sayısında sıklıkla artış görülür.

- Genel olarak hasta aniden gribe yakalanmış gibi hisseder. Sorun ciddi değildir. Vücut sıcaklığı birkaç derece yükselmiş yada hiç değişmemiş olabilir.

- Tedavi içinde bulunulan durumun çözümündedir.

- Bitkinlik, tercihen serin, gölge bir yerde dinlenmeyi gerektirir.

- Kaybedilen sıvıyı su içerek ve tuz eksikliğini de suyun içine birkaç tutam tuz atarak veya tuzlu kraker yiyerek giderin.

- Hazır rehidrasyon paketleri iyileşmeyi hızlandırır. Tuz tabletleri kullanmayın, çok yoğundurlar.

- Serinlemeyi arttırmak için hasta ıslatılıp üzerinde bir şey sallanabilir.

- Aşırı yorgun hastanın uyumasına izin verilebilir, kendi iyi hissettiğinde aktiviteye devam edebilir.

Sıcak Krampları:

- Sıcak bitkinliği ile bağlantılı olan sıcak krampları çoğunlukla bacaklardaki büyük kas gruplarında ve bezen karın bölgesinde görülür.

- Büyük rahatsızlık verebilmesine rağmen sorun nadiren ciddidir.

- Tedavi, dinlenme, masaj ve esnetme, tercihen bir litreye bir tutam tuz eklenmiş yada tuzlu krakerle beraber içilen sudan ibarettir.

- Aynı şekilde hazır rehidrasyon karışımları iyileşmeyi hızlandırabilir.

- Hasta kendini iyi hissetmeye başladığında etkinliğe kaldığı yerden devam edebilir.

- Eğer kramp tekrar ederse, hasta günü geri kalanını dinlenerek geçirmelidir. Kasları aşırı zorlamak kalıcı hasarlara yol açabilir.

Sıcak Çarpması:

- Basit bir sıcak rahatsızlığını göz ardı etmek büyük bir osun olan sıcak çarpmasına yol açabilir.

- Hastanın vücudunda kaybedilen ısı alınan ısıdan fazla olmazsa, merkezi vücut sıcaklığı 40.5 derce veya daha yukarıya çıkabilir.

- Oryantasyon kaybı garip kişilik değişiklikleri en yaygın belirtilerdir. Deri sıcak ve kırmızı, bazen kurudur. Hızlı nabız, hızlı solunum ve baş ağrısı şikayetleri görülür.

- İnsan beyninin bu kadar ısınması gerçek bir tehlikedir ve ancak süratli soğutma hastanın hayatını kurtarabilir.

- Isı tutan bütün giysileri çıkarın ve hastayı suyla ıslatın. Başı ve boynu soğutmaya özen gösterin.
- Soğuk paketleri avuç içlerine, ayak tabanlarına, boyun, koltukaltı ve kasıklar yerleştirilebilir.

- Buharlaşmayı hızlandırmak için hastanın üzerine yelpaze yapın.

- Soğuk kanın kalbe dönmesi için uzuvlara masaj yapın.

- Hasta içebildiği zaman soğuk su verin.

- Ateş düşürücü ilaçlar vermeyin.

- Hasta iyileşmiş görünse bile doktora görünmelidir.

- Tahliye sırasında hasta dikkatlice gözlenmelidir.

- Bayılmalar sık sık görülür.

[Resim: 20.jpg]


Sıcak Hastalığının Önlenmesi:

1. Bol bol için! Berrak ve bol miktarda idrar, yeterli sıvı alımının göstergesidir. Su ve hazır sporcu içecekleri en iyi içeceklerdir. Alkol ve kafeinli içeceklerden kaçının.

2. Hafif tuzlu krakerler yiyin.

3. Terin buharlaşmasına izin veren bol, seyrek dokunmuş giysiler giyin.

4. Zinde kalın ve sıcak bir ortama alışık değilseniz vücudunuzun uyum sağlaması için süre tanıyın.

5. Sıcak hastalığı riskini arttıran ilaçlardan sakının.

6. Sık sık gölgede dinlenin.

YILDIRIM ÇARPMASI:
Gerçekler, Güvenlik Tedbirleri, Yaralanmalar, Değerlendirme, Müdahale:

BASİT YAYGIN SORUNLAR:
Su Toplaması, İshal, Akut Karın, Baş Ağrısı, Burun Kanaması, Kar Körlüğü:

KAYNAKLAR VE ÖZEL NOTLAR:

- Doğada İlkyardım El Kitabı (Gürkan ÖZEL): Bazı cümleler ve bölümler aynen alınmıştır veya ufak değişikliklerle konulara eklenmiştir. Özel olarak belirtilmemiştir.

- Wilderness First Aid (NOLS; Tod Schimelpfenig and Linda Lindsey): Bazı cümleler ve bölümler Türkçe'ye çevrilerek aynen alınmıştır veya ufak değişikliklerle konulara eklenmiştir. Özel olarak belirtilmemiştir.

- Doğada İlkyardım Ders Notları, Doğada İlkyardım İleri İlkyardım (Gürkan ÖZEL )
 
Alıntı

#13
Her vatandaşın bilmesi gereken ve hayati bir konu olarak düşünmüştüm ama pek dikkate alınmadı galiba.
 
Alıntı

#14
Değerli bilgilendirme için teşekkürler.
Hepsini kayıt ettim.
 
Alıntı

#15
Süper bilgiler.Teşekkürler
 
Alıntı

  


Foruma Git:


Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar): 1 Ziyaretçi