Sitemize Hoşgeldiniz, Ziyaretçi! Giriş Kayıt Ol





Konuyu Değerlendir
  • 0 Oy - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Enver Paşa'nın Şehadet Yıldönümü
#1
[Resim: 2090257-efeb3da9c92d393f3126addf7573e201.jpg]  Enver Paşa (1881-1922)

Muntazam ordulara kumanda etmiş ve harp sanatından anlayan tecrübeli bir şahsiyet olarak Enver Paşa'nın Türkistan'daki milli ayaklanmayı yönetmeye karar vermesi bütün mücahitler arasında büyük bir sevinçle karşılanırken, maalesef buna bir kısım liderlerin iştirak etmedikleri görülür. Liderliğine muhalefet edenlerin başında Zeki Velidi, eski Buhara Emiri ile Veziri ve bir kısım muhafazakar kabile liderleri ile bazı Sovyet taraftarı şahsiyetler bulunuyordu. 

Türklük davasına büyük hizmetleri geçen Zeki Velidi'nin, bin bir emekle kurduğu ve sonunda Sovyetlere vermek mecburiyetinde kaldığı Başkırt ordusunu Enver Paşa'nın emrine tahsis edeceği yerde ona tekrar Sovyetlerle iş birliği yapabileceği ihtimalinden bahsetmesi muhakkak ki Enver Paşa'nın ve Türkistanlıların Sovyet hakimiyetine karşı giriştikleri bu son milli mücadelede menfi bir rol oynamıştır.

Top ve makineli tüfeklerden yoksun kırık dökük silahlara sahip Enver Paşa'nın mücahitler ordusunun ilk zaferi Duşenbe'yi Ruslardan kurtarmak oldu. Fakat Türkistanlı liderlerin kendisine yardımı reddetmelerinden dolayı, her türlü modern silahlara teçhiz ve takviye edilmiş Kızıl Ordu birliklerine karşı 15 Haziran 1922'de yaptığı ikinci savaşı kaybetmekten kurtulamadı. Buharalı liderler, yardım taleplerine hiçbir karşılık vermediği gibi kendisine yardım etmek isteyen bir grup Afganlıya da mani oldu.

Bütün güçlüklere rağmen sonuna kadar mücadele etmek azminde olan Enver Paşa, Duşenbe yakınlarındaki Belcuvan köyüne çekildi. Etrafında kalan bir avuç mücahide gözyaşları içinde son sözleri şu oldu: 

"Türkistan için mutlaka savaşmalıyız. Başarırsak gazi, başaramazsak şehit oluruz. Alın yazımızda ne var ise o olacaktır, bundan korkmuyoruz. Böyle köpek gibi Rus zulmünde yaşamaktan ise atalarımızın yaptığı gibi şerefle öleceğiz. Bizleri takip edenlerin hürriyet ve mutluluğunun emniyeti, bizlerin ölümü göze alabilmemizle mümkün olacaktır"

Belcuvan'a çekilen Enver Paşa ile mücahitleri 4 Ağustos 1922'de ansızın Rusların baskınına uğradılar. Agabekov isimli komünist bir Ermeni ile Abdurrahman isimli bir Tacik'in yol gösterdiği Kızıl Ordu birlikleri Kurban Bayramı'nın ikinci günü Enver Paşa'nın karargahına hücum ettiler. Enver Paşa, yakın muharebeyi kabul etmek mecburiyetinde kaldı. Atına atlayıp mücahitlerinin başında düşmana hücum etti. Bizzat 11 düşmanı hakladıktan sonra makineli tüfek ateşiyle şehit oldu. 

Şehit Enver Paşa 20.000'den fazla bir mücahitler topluluğunun gözyaşları içinde toprağa verildi. Onun ölümü üzerine Türkistanlı milli şairlerden Çolpan, mersiyesinde şöyle dedi:

"Son nefesini düşmanlar aldı. Ah! İğrenç zamanlar geldi. Talihsizliğime şimdi şeytanlar güler"

(Türkistan Tarihi - Prof.Dr. Halil BAL)


Her şeyin ötesinde gerçek bir vatansever, son nefesini verene dek mezalime meydan okumuş Enver Paşa'yı şehadetinin 97. yılında rahmetle anıyorum.

[Resim: 2090245-728551ea84b5a3a9c032f14928eddb4e.jpg]  [Resim: enverpasa.jpg]
Çegan Tepesi (Tacikistan)'ndeki naaşı 1996 yılında Türkiye'ye getirilen Enver Paşa, 
Şişli Abide-i Hürriyet parkındaki istiratgahında medfundur.


[Resim: Enver-Pa-a-Babas-Ahmet-Bey-Karde-i-Nuri-Killigil.jpg]
Enver Paşa, (babası) Hacı Ahmet Paşa, (kardeşi) Nuri Killigil
 
Alıntı
21 üye teşekkür etti:
Carbon12, BSS, alpago, kaan han, Kıraç Ata, shelby, ErhanG, Militia_747, Dost, ugurucar57, hunter 12, ThePulchra, wubıh, Ahmet Efe, harun, madenci08, xeorx, ERDAL, tatarian, defender45acp, whistle
#2
Tesadüf. Dün bitirmiştim. Son sayfasını hızlıca çizmiştim.
1924 Yılında Hüseyin Rahmi Gürpınar gerçekleri yazmış.

[Resim: IMG-20190804-072735.jpg]

[Resim: IMG-20190804-072752.jpg]
 
Alıntı
1 üye teşekkür etti:
Militia_747
#3
Gazi Mustafa Kemal Atatürk ;

?Enver Paşa, bir güneş gibi doğmuş, bir gurûb ihtişamıyla batmıştır; arasını tarihe bırakalım...?

Fotoğraf : Kazanılan bir zafer sonrası, Enver ve Mustafa Kemal Bey,
elde edilen ganimetler ve Mücahitleriyle.
Trablusgarp,1912
[Resim: F3-BB1-FD4-85-D0-4-DD9-9-D91-388-DF703-E99-C.jpg]
 
Alıntı
15 üye teşekkür etti:
Kıraç Ata, shelby, ErhanG, lenduha, rainman, Militia_747, ugurucar57, ThePulchra, wubıh, harun, tirendaz, sparus, ERDAL, tatarian, whistle
#4
[Resim: D72-B2-CCB-E297-42-C8-B1-E5-F974-A2-B84083.jpg]

Şehîd-i muhterem Enver Paşa Hazretleri pek mukaddes ve yüksek bir maksad peşinde Buhara'da Belcivan Vilâyeti'nin Çegan isimli mahallinde Kurban Bayramı'nın ikinci günü olan 4 Ağustos 1922'de, öğle vaktine yakın bir zamanda, temiz kanını toprağa akıta akıta, kahraman ve mert bir şekilde şehâdet rütbesine nâil olmuştur.
 
Alıntı
10 üye teşekkür etti:
ErhanG, lenduha, alpago, ugurucar57, ThePulchra, wubıh, ERDAL, tatarian, defender45acp, whistle
#5
M. Kemal Atatürk - "Enver bir güneş gibi doğmuş, bir gurûb ihtişamıyla batmıştır; arasını tarihe bırakalım."

İsmet İnönü - "Enver Paşa ihtilalden önce ahlak, cesaret ve kahramanlık misali olarak tanınmıştır. Enver?e en çetin kıta hizmetleri tam ve itimatla emniyet edilmiştir. Enver Paşa şahsî meziyetleriyle iyi bir asker, iyi bir subay olarak, cemiyetin kusur olarak bildiği unsurlardan, insanın tasavvur edemeyeceği kadar nasibi olmayan bir tiptir."

Zeki Velidî Togan - "Enver Paşa son Türk tarihinin en büyük şahsiyetlerinden biridir. Bu zât, Türk ve dünya siyasi hayatındaki konumunu şüphesiz ki tesadüfen yahut birisinin korumasında elde etmedi."

Yukarıdakiler hayatlarının çoğunu harp sahalarında mücadele ederek geçiren kişilerden bir kaçının Enver Paşa ile ilgili değerlendirmeleri.

Diğer taraftan tüm çocukluğunu annesi, büyükannesi ve teyzeleri büyük bir konakta geçirmiş, hastalık kaparım korkusu ile eldivenle dolaşan, örgü-dantel işinde mahir bir östrojen kurbanının yazdıklarının, bu taziye altında paylaşılmasına üzüldüm.

Saygılarımla
 
Alıntı
17 üye teşekkür etti:
alpago, Kıraç Ata, rainman, waltherslv, ugurucar57, hunter 12, ceruh, ThePulchra, wubıh, alpsaral, abrek, Pistov, bajak, ERDAL, tatarian, whistle, serdar75
#6
Sn. lenduha,

Enver Paşa hem siyasi hem de askeri manada takındığı tavır ve gösterdiği irade ile Milli Mücadele paşalarına da örnek olmuştur. Bir komutanın veyahut bir serdarın resen inisiyatif alarak hareket etmesinin Osmanlı tarihinde başkaca bir örneği yoktur. 1911-1918 yılları arasında gösterdiği yararlılık, ülkenin kendinden sonraki 100 yıllık tarihine büyük katkı sağlamıştır. Sadece kendi değil, kardeşi ve amcası da bu meyanda değerlendirilmelidir. Çok unutkan olduğumuz şu son asırda; böyle kutlu bir şehidi yad ettiğiniz için soyum adına da teşekkür ederim. Allah razı olsun. Yazılacak çok şey var ama sanırım burası yeri değil.

Saygılarımla...
 
Alıntı
15 üye teşekkür etti:
alpago, lenduha, Dost, waltherslv, ugurucar57, hunter 12, rainman, ThePulchra, wubıh, ceruh, harun, alpsaral, marek, bajak, tatarian
#7
Bu güzel yazılara şunu eklemek isterim .Kendisi gayri nizami harbinde ilk uygulayıcılarındandır .
 
Alıntı
4 üye teşekkür etti:
alpsaral, Kıraç Ata, ERDAL, tatarian
#8
(04-08-2019, 10:28 AM)alpago demiş ki: Gazi Mustafa Kemal Atatürk ;

"Enver Paşa, bir güneş gibi doğmuş, bir gurûb ihtişamıyla batmıştır; arasını tarihe bırakalım..."

Mustafa Kemal'in ifadesiyle Enver Paşa "uslanmaz bir hayalperest" idi. Her ne kadar bir vatansever ve iyi bir asker olsa da, sonuçta Hüseyin Rahmi Gürpınar yorumunda bazı haklı yanları var. Önceki bir zamanda yaşasaydı, daha tanınmış bir kişilik olabilirdi, ancak Mustafa Kemal gibi bir deha ile aynı zamana denk geldi.
 
Alıntı
11 üye teşekkür etti:
tirendaz, sbaslar, alpsaral, maho07, xeorx, lenduha, bajak, ardenne, waltherslv, sparus, ERDAL
#9
Şevket Süreyya'nın değerlendirmeleri olmadan Enver Paşa hakkındaki düşünceler çok eksik kalacaktır. Meraklısı olup okumamış arkadaşlara kesinlikle Şevket Süreyya Aydemir'in Enver Paşa kitaplarını tavsiye ederim. Çok özet halinde bu görüşleri Suyu Arayan Adam eserinde de vardır.

Bir de o dönem insanları çok kişiseldirler. Günümüz insan ilişkileriyle çok kıyaslamamak gerekir. Paşa Trablus'ta Mustafa Kemal'le nedeni bilinmeyen çok sert bir tartışmaya girmiştir. Yıllar sonra milli mücadele esnasında yazdığı bir mektupta "hiç değişmemişsin" diyerek o olaya atıfta bulunur. (Murat Bardakçı - Enver)

Enver paşa tarihin talihsiz bir döneminde ve yeter tecrübe olmadan çok büyük makamlara gelmiş bence şanssız bir kişidir. 30 küsür yaşında ülkesine Almanya'da "Enverland" diye hitap edilmesi bu durumun özetidir. Omuzlarındaki sorumluluğa bir bakın. Peki bugün hatta o gün hakkında söylenenleri hak ediyor muydu? Enver Paşa Sarıkamış harekatına karşı çıkmıştır. Hafız Hakkı Paşa Almanları ikna ederek, Almanların Enver Paşa üzerinde bu harekatın yapılması için baskı kurmasını sağlayıp, yine Allah-ü Ekber dağlarından Hafız Hakkı kendi kolordusunu geçiremeyip, Enver Paşa kendi kolordusuyla muharebe meydanında hazır beklediği halde yıllarca bu faciadan o sorumlu tutuldu. Yine de ülkenize "Enverland" denilecek bir konumdaysanız ve doğrudan sizden kaynaklı olmayan başarısızlık, işte bu sonuçlara neden oluyor.

Enver Paşa çok iyi bir asker (Kurmaylığı M.Kemal ile kıyaslanacak kadar kesinlikle değil), iyi bir vatansever, çok iyi bir eş, dindar bir kişi, vs.vs. inandıkları uğrunda hayatının baharında canını feda etti. Bu son paragraf sadece ona saygı duyulması için yeterlidir diye düşünüyorum.

Cumhuriyet hükümetinin onun hatırasına sahip çıkması da son derece değerlidir.

Rahmet saygı ve sevgiyle anıyorum.
 
Alıntı
15 üye teşekkür etti:
ugurucar57, Velcro, lenduha, harun, abrek, alpago, mimaslan, bajak, Kıraç Ata, wubıh, waltherslv, sparus, tatarian, defender45acp, whistle
#10
(05-08-2019, 02:29 PM)alpsaral demiş ki: Şevket Süreyya'nın değerlendirmeleri olmadan Enver Paşa hakkındaki düşünceler çok eksik kalacaktır. Meraklısı olup okumamış arkadaşlara kesinlikle Şevket Süreyya Aydemir'in Enver Paşa kitaplarını tavsiye ederim. Çok özet halinde bu görüşleri Suyu Arayan Adam eserinde de vardır.

Bir de o dönem insanları çok kişiseldirler. Günümüz insan ilişkileriyle çok kıyaslamamak gerekir. Paşa Trablus'ta Mustafa Kemal'le nedeni bilinmeyen çok sert bir tartışmaya girmiştir. Yıllar sonra milli mücadele esnasında yazdığı bir mektupta "hiç değişmemişsin" diyerek o olaya atıfta bulunur. (Murat Bardakçı - Enver)

Enver paşa tarihin talihsiz bir döneminde ve yeter tecrübe olmadan çok büyük makamlara gelmiş bence şanssız bir kişidir. 30 küsür yaşında ülkesine Almanya'da "Enverland" diye hitap edilmesi bu durumun özetidir. Omuzlarındaki sorumluluğa bir bakın. Peki bugün hatta o gün hakkında söylenenleri hak ediyor muydu? Enver Paşa Sarıkamış harekatına karşı çıkmıştır. Hafız Hakkı Paşa Almanları ikna ederek, Almanların Enver Paşa üzerinde bu harekatın yapılması için baskı kurmasını sağlayıp, yine Allah-ü Ekber dağlarından Hafız Hakkı kendi kolordusunu geçiremeyip, Enver Paşa kendi kolordusuyla muharebe meydanında hazır beklediği halde yıllarca bu faciadan o sorumlu tutuldu. Yine de ülkenize "Enverland" denilecek bir konumdaysanız ve doğrudan sizden kaynaklı olmayan başarısızlık, işte bu sonuçlara neden oluyor.

Enver Paşa çok iyi bir asker (Kurmaylığı M.Kemal ile kıyaslanacak kadar kesinlikle değil), iyi bir vatansever, çok iyi bir eş, dindar bir kişi, vs.vs. inandıkları uğrunda hayatının baharında canını feda etti. Bu son paragraf sadece ona saygı duyulması için yeterlidir diye düşünüyorum.

Cumhuriyet hükümetinin onun hatırasına sahip çıkması da son derece değerlidir.

Rahmet saygı ve sevgiyle anıyorum.

Dün yazmaktan vazgeçmiştim ama bu yazıdan sonra yazmak istedim .Enver paşa bir askerdi ama siyasetçi olamadı .Bence de vatansever iyi bir askerdi .
 
Alıntı
4 üye teşekkür etti:
Kıraç Ata, Velcro, Palace, defender45acp
  


Foruma Git:


Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar): 1 Ziyaretçi