Sitemize Hoşgeldiniz, Ziyaretçi! Giriş Kayıt Ol





Konuyu Değerlendir
  • 0 Oy - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
YİVSİZ TÜFEKLERDE BALİSTİK
#1
Değerli forumdaşlarım,

Uzun bir süre önce hazırladığım "Yivsiz Tüfeklerde tek kurşun dış balistiği" konusunu seyahatlerim arasında bir boşluk bulup  bu gün bilgisayar ekranından çekiverdim. Elbette interferans nedeniyle video kalitesi biraz düşük oldu. Daha sonra HD kalitesinde videoya alıp yenileyeceğim. 

Konuşma biraz doğaçlama oldu. Hatalar için bağışlayın. Elbette üstadların katkıları ile konu zenginleşecektir.

Video boyutu biraz büyük oldu, o nedenle üç parçaya bölerek Youtube'a yükleyebildim.

İyi seyirler.

Saygılarımla













Saygılarımla
 
Alıntı
41 üye teşekkür etti:
1905sss, PersonalDefence, m16a2, demirci57, Flobert, Karagoz, Oberon, Xlll, hunter 12, Murata, Kanuni, eucar, foottwo, cem321, lenduha, heisenberg, blacksea, sparus, osman08, LAMRETOEJ, Porsuk, Surmene, defender45acp, ThePulchra, husrev, Gazanfer, harun, babasultan00, şekerlioğlu, gazi, alpsaral, nsyuksel, murat0661, splendes, Kara45, Alphawolf, Gravis_Pro, Yasin06, alone61, Guven Guven, faruk
#2
Kullandığınız akademik dil ve etkili anlatımınız için teşekkür ederim . Bunları bir yerden kopyala yapıştır yapsaydınız eminim bir çok kişi okumaya üşenecekti ama şimdi kendi açımdan çok fayda gördüm. Fakültede ders dinliyormuş gibi hissettim.
 
Alıntı
5 üye teşekkür etti:
Sabri, Murata, splendes, Alphawolf, faruk
#3
Sayın Sabri,
Yine çok can alıcı ve faydalandığım bir çalışmaya imza atmışsınız. Balistik Katsayı konusu son zamanlarda (daha doğrusu Kronografa değer girmek gerektiğinden beri) kafamı meşgul ediyordu. Açıklayıcı ve toparlayıcı bir araştırma olmuş.

Müsaadenizle katsayılar konusunda edindiğim bilgileri eklemek isterim.

Özetle Balistik Katsayı bir merminin hareket sırasında maruz kalacağı çekim etkisinin, baz alınan bir mermiye oranıdır. Halen Balistik Katsayı hesaplanmasında kullanılan G1 modeli çok eskiye dayanıyor. Tarihçe 16.yüzyıla, Newton'a hatta Galile'ye kadar gidiyor. Bir merminin nasıl davrandığı hep çalışma konusu olmuş. 1742' de Balistik Sarkaç ile hız ölçmeye başlamışlar, 1844'te bulunan Elektronik Kronograf 1867'de 1/10.000.000 saniye  hassasiyette ölçüm yapacak kadar geliştirilmiş. Almanya'da Krupps, İngiltere'de Francis Bashforth, Rusya'da o zamanlar Albay olan General Mayevski, test atışları, ölçümler yapmışlar. Hesaplama metotları üzerinde Mayevski ve Siacci'nin çalışmaları ve bunların ışığında hazırlanan meşhur Ingall's tablolarını zikretmek gerekir.  
Ingalls Ballistic Tables 1884

1881'de Fransız Commission d'Experience de Gâvre diğer ülkelerde yapılan çalışmaları da dikkate alarak, aşağıda görülen Krupps'un test mermisi bazında, Siacci'nin metoduyla hesaplanan formülünü paylaştığınız Gavre (G) fonksiyonunu yayınlamış,

[Resim: kruppsBC.gif]

Maryland, USA'daki Aberdeen Ballistic Research Lab (BRL), Gavre fonksiyonunu, kullanılan Tip1 Standart mermiye binaen G1 olarak adapte etmiş. Hesap metodu değişmemiş. BRL 1.nci ve 2.ci Dünya Savaşları sırasında, farklı formdaki mermiler için G2, G5, G6 gibi fonksiyonlar geliştirmiş. 1965'te ise Winchester G fonksiyonlarını tanımlayan yayınında G1'i  zaman içinde gelişen mermi formlarına göre modifiye ederek 3 Kalibre uzunluktaki Krupps mermisini, 3.28 kalibreye çıkartmış ve G5, G6, ve GL fonksiyonlarını yeniden tanımlamış. Farklı G fonksiyonları karşılaştırma yapılan standart yani referans mermiyi tanımlıyor.

[Resim: gtypes.jpg]

Burada önemli olan Av ve Spor endüstrisinin günümüzde hala 1874'te tasarlanmış Krupps mermisinin biraz uzununu referans almasıdır.

Öte yandan günümüzde Doppler Radar kullanılarak bir merminin yolu izlenebilmekte, ölçülebilmekte ve Balistik Katsayı Mermi yolu üzerindeki her nokta için doğru olarak hesaplanabilmektedir. Bu araştırmalardaki bulgulardan biri de Balistik Katsayının hıza göre değiştiğidir.
Örnek olarak  .50 BMG Lost River J40 mermisinin Balistik Katsayısı menzile göre aşağıdaki gibi değişim göstermektedir.

[Resim: 50_BMGBCDOPPLER.jpg]

G1 modeli ve Siacci metodu ile hesaplanan Balistik Katsayıdan ziyade, Radar'la ölçülerek görülen gerçek katsayının menzilin 1000 metresine kadar yükseldiğini, 1300 metreden sonra düşmeye başladığını yani değişken olduğunu görüyoruz. Baştaki Düşük değer namlu çıkışından kaynaklanıyor, ses hızının üstünde yüksek, yavaşladıkça düşüyor. (Üreticiler ortalama bir  değer verirler, Lost River bu mermi için katalogda Balistik katsayıyı 1.062 olarak vermiş.)

Buradan Balistik Katsayının Hızın bir fonksiyonu olarak ifade edilmesinin daha doğru olduğunu görüyoruz.
BC= BC/M  ( M: Mach sayısı, yani Mermi hızı/Ses Hızı) Mermi  sürekli ses hızında giderse 1/1=1,  BC aynı kalıyor.
Askeri Balistik uygulamalar için, 1980'de Pejsa, 1989'da Manges, yeni metotlar geliştirmişler. Daha sonra 6DoF(6 Degrees of Freedom)denilen,  merminin uzaydaki x,y,z koordinatları ve pitch, yaw, roll oranlarına göre hesap yapan Balistik programlar geliştirilmiş.

Günümüzde, askeri uygulamalarda Balistik hesaplar önemini kaybediyor. (Hatta Maryland'deki BRL bile kapanmış!) Çünkü güdümlü mermiler neredeyse Tüfek, tabanca yatağına girecek kadar küçüldüler. (Zaman bulursam bir ara işleyeceğim)

Av ve Spor sektöründe kullanılan köhne G1 modeli ise, gerçek değerlerin üstünde değerler verdiği bilinmesine rağmen, üreticilerin işine geldiğinden (Sorunun farkında olup düzeltmek için yeni modeller geliştiren bir kaç firma dışında) kullanılmaya devam ediliyor. Dolayısıyla kullanılacak Balistik Katsayının nasıl elde edildiğini bilmek önem taşıyor.

Aşağıda aynı mermi için bahsettiğim modellere göre yapılan balistik hesapların karşılaştırması var.
Başta Doppler Radarla ölçülerek hesaplanan değerler, altta sırayla G1, Pejsa, G7 ve 6DoF modelleri.
Görüldüğü gibi G1 ilgisiz, 6DoF menzilin başında uymuş ama sonuna doğru farklı. Sonuçta hiçbiri Radar ölçümlerini tutmuyor.

[Resim: lapua.jpg]


Peki bu durum bizi nasıl etkiler? Pratikte, Mermi Yolu herzaman, G1 modeline göre hesaplanan Mermi Yolundan kötü olacaktır. Yani Mermimiz daha kısa gidecek, daha çok ve çabuk düşecek. Bu fark Menzil uzadıkça artıyor.
Yivlilerde arkasında da eğim olan (Boattail) mermiler için G7  modeli daha gerçekçi sonuç veriyor. Balistik programınız Ağırlık, Katsayı, Form faktörü sorup G1 modeline göre hesap yapıyorsa Mermi yolunuz gerçekçi olmayacaktır.

Yivsiz söz konusu olduğunda ise, örneğin benim gibi 50m menzil içinde atış yapıyorsanız Balistik Katsayı çok önem arzetmiyecektir. Yani Kronografa BC olarak 1.00 veya 0.10 girsem hesap  farketmeyecek bana verdiği Spread ve Standart Sapma değişmeyecektir. Atılan mermi hedefe kadar ses hızının altına düşmüyorsa, amaç hasıl olacaktır. Örnek verilen 29 gm Foster Slug 1700 fps 70-80 m'lere kadar ses hızının altına düşmüyor.
Transonik bölgeye (1.1-0.8 M arası) düşülmediğinde mermi yolunun daha kolay öngörülebileceği ve merminin isabetli olacağı açık.

Ben de yapmaya çalıştığım Tek Kurşun'da bunu (veya en azından 40-50 m'ye kadar) sağlamaya çalışıyorum.
29 gm zor, Foster tipi 24 gm kullanırsam makul bir fişek yapabilirim diye düşünüyorum. Kurşunlar gelince doldurup, hızlarını ölçüp, bulgularımı paylaşacağım.

Saygılar


Not:
-Bir noktada frame per second sözü geçiyor, feet per second olmalı.
-Standart Test namlusu olarak 30'' (76cm) namlu kullanılmaktadır.
-Alıntılar Wikipedia kaynaklıdır.
 
Alıntı
19 üye teşekkür etti:
sparus, Sabri, LAMRETOEJ, Porsuk, Xlll, Surmene, husrev, Gazanfer, 1905sss, harun, heisenberg, şekerlioğlu, lenduha, demirci57, Oberon, splendes, Alphawolf, Gravis_Pro, Guven Guven
#4
Değerli Forumdaşlarım,

Öncelikle hatalarımı düzelten forumdaşlarıma teşekkür ederim.

İngilizcedeki "Drag" sözcüğünü benim aklıma yatan, olanı daha iyi anlattığını düşündüğüm "çekme" olarak kullanmışım. demirci57 dostum"çekme katsayısı" değil bizim dilimizde "sürüklenme katsayısı" olarak ifade edildiğini belirtti. 

Ahmet Özalp dostumuz "fps" için bir kez işi fotoğrafçılıkla karıştırıp "frame per second" dediğimi yakalamış, sağolsun. Test namlusunun 30" yani 76 cm olduğu doğru, düzeltme için teşekkür ederim.

Namlu çıkış hızının ölçülmesinde, namlu alevi ve basınçlı gazların ölçümü yanıltmaması için optik kronografları yaklaşık 3 metre mesafeye koyuyoruz. Bu da bizim ölçümlerimizin gerçek namlu çıkış hızından 5-20 fps eksik ölçülmesine neden oluyor. Sıkıntılarımızdan biri bu. Bunun hesapları var, ancak genelde okuduğumuz değerleri ifade ediyoruz.

Fişek kutularındaki namlu çıkış hızları test namlusu ölçümlerine göre yazıldığı için, örneğin benim 47 cm namlu uzunluğuna sahip tüfeklerimde namlu çıkış hızları düşük bulunacak. Ancak merminin dış balistik davranışının da kendi namlumuzdan çıkış hızına göre olacağını hatırlamamız lazım.

Sunumumda dış balistiği etkileyen namlu ısısı, hava sıcaklığı, atış yaptığımız yükseklik, rüzgar gibi faktörleri pek değinmedim. Yivliler için çok önemli bu faktörlerin bir kısmı, 100 metre içinde de olsa yivsiz tek kurşun atışlarını etkiliyor. Onlara daha sonra değineceğim.

Sn. Ahmet Özalp Balistik Katsayı için yivlilerdeki G7 formu üzerinde çok durmuş. Bizim yivsizler, hatalı sonuçlar çıksa da yinede G1 formu gibi değerlendirilmek zorunda kalınıyor. Katkısı için teşekkür ederim. Kendisi forumdaşlarımız arasında fişek doldurma konuşunda fevkalade aşama kaydetti, çalışmalarından yararlanıyoruz. Eğer hedef atıcılığı yapacaksa 1100 fps civarı (335 m/s) hızlarda namlu çıkış hızı olan subsonik fişek tavsiye etmiştim ama yarı otomatik tüfeklerde kurma ve tahliye sorunları yaratabileceğini ifade etmemişim.  Barut sorunlarımızı çözemedikçe elimizdekilerle çok istediğimiz gibi dolumlar yapamayacağımız aşikar

Düzeltme ve katkılarınız için tekrar teşekkür ederim. 

Saygılarımla
 
Alıntı
7 üye teşekkür etti:
Rangeman, demirci57, Gazanfer, splendes, Alphawolf, Yasin06, Guven Guven
#5
Sayın Sabri Bey,konu hakkında yapmış olduğunuz açıklamalar ,akıcı ve anlaşılır anlatımınız için teşekkür ederim.Tek kurşun tapası modifiye ederken verdiğiniz bilgilerden faydalanıyorum.
 
Alıntı
1 üye teşekkür etti:
Sabri
#6
Değerli forumdaşlarım,

Bir arkadaşım bana " yivli ile uğraşanlar sana çok kızıyor, bilmediğin konulara bulaşıyorsun" diyor. Diğer bir arkadaşım  " yivsizin balistiği mi olur, kaldırırsın atarsın, o kadar, bu iş saha tecrübesi" diyor. Diğer bir arkadaşımız "Boşver bilgi, bilgidir, isteyen okur, istemeyen okumaz" diyor.

Elbette herkesin kendine göre bir fikri var. Bilgi paylaştıkça çoğalır, belki birilernin işine yarar diyerek paylaşımımı sürdürüyorum. Aslında "YİVSİZDE SUBSONİK FİŞEK KULLANIMI" başlığında, ses altı hızdaki kendim dolumum  fişeklerimi incelemeden önce bir teorik bilgi aktarımı yapmayı düşündüm. Ancak ona alt yapı hazırlamak için süpersonik (sesüstü), transsonik (es hızı geçişi) konularını bir hatırlatmak istedim.

Önce havacılıkta jetlerle beraber sesüstü hızlarda uçuş başlayınca iyice incelenmiş süpersonik ve transsonik uçuşlardaki dopler radar grafiğini tersine çevirmem gerekti. Uçaklarda sesaltı hızda başlayan uçuş, transsonik bölgeyi geçip, süpersonik bölgede devam ediyor. Onun için grafikler şöyle gösteriliyor:

[Resim: ge_i.png]

Oysa ki bizim süpersonik hızda attığımız mermi transsonik bölgeye girip daha sonra subsonik seyir gösteriyor, o nedenle grafiği tes çevirerek yeniden düzenledim


[Resim: transonic_region.png]
sesüstü hızda namludan çıkan mermi şiddetli ve artan bir hava direnci ile karşılaşarak yavaşlamaya başlıyor, mermi hızı ses hızına gelince aniden çekme etkisinde (Drag) bir  azalma oluyor, çekme direnci süratle düşerken ses altı hıza ulaşınca çekme etkisi hafif bir şekilde artış gösteriyor. İşte Mach 1.1 ile 0.8 arasındaki bölgeye transsonik bölge adını veriyoruz.

Mermi, bu bölgede çekme etkisinin ani düşmesiyle, balistik değerlerinde,  basınç merkezinde, ağırlık merkezindeki ani yer değiştirmeye bağlı olarak takla atabiliyor, az da olsa yön değiştirebiliyor. Transsonik bölgeye giren merminin nişan noktası (POA) ile vuruş noktası POI) farklılaşıyor. Yivlilerde jiroskopik stabilite, hızlı çıkış ve yapısı nedeniyle ancak uzun mesafelerde gerçekleşirken, yivsizlerde namlu çıkış hızı daha düşük, balistik katsayı kötü, sadece çekme stabilitesi olduğu için kısa mesafelerde bu olay gerçekleşiyor. Yivizlerde 100 m içinde transsonik bölgeye  girmeyecek 32 gram çekirdeğin hızının en az 487,5 m/s (1600 fps) hızda olması gerekiyor.

Aşağıdaki resimde ANSYS programında analiz edilen foster çekirdeğin süpersonik bölgede ön ve arkasında oluşan düzgün şok dalgalarını, önde yer alan basınç merkezini ve arkada çekme sağlayan düşük basınç ve türbülansı izleyebilirsiniz:


[Resim: shock_Waves2.png]
Ortada yer alan yeşil zeminli resim rüzgar tünelinde uçak kanadında transsonik hızlarda akım ayrışması (flow-separation) olayını görüyorsunuz. Burada asimetrik binen yükler sarsıntıya ve manivela etkisiyle dönmeye sebep olabiliyor. Sağdaki foster slug ise sesaltı hızda seyrederken sadece arkasında türbülans ve çekme etkisine maruz kalıyor. Mermide de akım ayrışması oluyor mu? diye merak etmiştim. Aşağıdaki resimde bir 7.62x51 mermi çekirdeğindeki akım basınçlarında alt ve üstte  az da olsa basınç farklılıkları ölçülmüş, en sağda ise subsonik hızdaki dalgalar görülüyor:
[Resim: 7_62x51.png]
Burada önemli noktalardan biri de ses hızının atmosferik şartlarla (ısı, hava basıncı, yükseklik, rutubet) dolayısıyla transsonik hızların değişkenlik göstermesi. Bazı hesap makinalarında bunu o an için bulmak, hesaplamak mümkün:

[Resim: atmosferik_de_i_iklikler.png]

Gülle ve saçma türü yivsiz mühimmatında  balistik işleri biraz karısşıyor. Küre tarzı cisimciklerin balistik değerleri kötü. Aşağıdaki resimde slug ve gülleye ait sesüstü hızda şok dalgalarını inceleyebilirsiniz:

[Resim: shock_waves.png]

Saçmalar yüksek basınç ve hızda atıldıklarında biribirlerine çarparak düzgün geometrik şekjillerini değiştirdiği için balistik özelliklerini kaybediyorlar. Aşağıdaki resimde ördek avı sonrası hayvanlardan çıkarılan kurşun saçmalardaki şekil bozukluklarını görebilirsiniz (Çelik olanlarda şekil bozukluğu yok gibi) :


[Resim: pelletsrecoveredfrom_Mallards45yards.jpg]

Saçma küçüldükçe çekmeden çok etkileniyor çok çabuk hız, enerji ve menzil kaybediyor. Namlu çıkış hızını 150 fps arttırmakla ancak 4 metre bir menzil kazandırabiliyoruz. Saçma büyüdükçe eylemsizlik nedeniyle daha uzun mesafelerde hızını ve enerjisini koruyor. İşin içine bir de şok girince saçma balistiği iyice karışıyor:


[Resim: What_Distance_Should_Be_Used_To_Pattern_A_Shotgun_5.jpg]

Saçmalarla ilgili balistik bilgi aktarımını daha sonra yazacağım.

Saygılarımla
 
Alıntı
15 üye teşekkür etti:
ilbay, Xlll, hunter 12, Kara45, Alphawolf, yyildiz, xf7er, Yasin06, tirendaz, splendes, al-me, husrev, Gazanfer, LAMRETOEJ, Guven Guven
#7
Değerli Forumdaşlarım,

"Yivsizin balistiği mi olur?", "Etkili menzili sınırlı bir silahta ne anlamı var?", "Kaldırırsın atarsın, balistik bilmeye gerek yok" gibi ifadeleri konuştuğum arkadaşlarımdan çok duydum.

Birazdan yazacaklarımdan bir anlamı olup olmadığına lütfen kendiniz karar verin.

Balistik katsayı; Bir mermi çekirdeğinin hava direncini yenebilme yeteneğini belirten bir kat sayıdır. Bir mermi çekirdeğinin şekli, boyu, çapı, ağırlığı ve uç tasarımının hava sürtünmesine karşı sürat, menzil ve dengeyi etkilemesini gösteren katsayı. 0 ile 1 arasındaki rakamlarla ifade edilir. Balistik katsayı büyüdükçe merminin dengesi, sürati ve menzili artacaktır.

Balistik katsayı ölçülebilir:

[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_22_40_07.png]
Burada x mesafede giden merminin v0 namlu çıkış hızı ile gittiği mesafedeki hızı Vx üzerinden hesaplanabilir. Elbette bunun için dopler ölçümü yapan kronografa ihtiyacımız var.

Matematiksel olarak hesaplanabilir:


[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_22_39_56.png]

Balistik katsayı kesitsel yoğunluğun şekle bağlı form faktörüne bölünmesi ile hesaplanır (Yivsizler için genellikle form faktörü 1 olarak kabul edilir). Kesitsel yoğunluk kilogram cinsinden merminin kitlesinin, metre cinsinden çapının karesine bölünmesi ile hesaplanır. 

Ancak burada merminin diğer fiziksel özellikleri gözardı edilmektedir. Örneğin bir 28 gram 12 Gauge bir Foster çekirdeğin balistik katsayısını hesaplarsak 0,103 olarak buluruz:
http://www.shotgunworld.com/bbs/viewtopi...8&start=28

Ancak Foster çekirdeklerin bu balistik katsayıya uygun davranmadıklarını biliyoruz. İlk verdiğim formülde atış yapılarak yapılan hesaplamalarda BC= 0,06 gibi çıkıyor. İnternette bulduğun Fortran yazılım dili ile  yapılmış bir program her ne kadar yivliler için olsa da fiziksel özellikleri iyi değerlendirdiği için ve bulduğum değerler daha önce belirlenmiş değerlere yakın olduğu için o programı kullanarak bazı hesaplamalar yaptım. Aşağıda bazı yivsiz tek kurşunlar için hesapladığım değerleri veriyorum:


[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_23_02_10.png]

[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_23_04_07.png]

[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_23_05_19.png]

[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_23_06_09.png]

[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_23_07_29.png]


[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_23_08_27.png]

Bu resimleri incelediğimiz takdirde ilk göze çarpan, mermi boyu uzamış tapası ile seyreden tek kurşunlar daha iyi BC değerleri veriyorlar. Neredeyse boyu iki katına çıkınca BC de bununla orantılı artmış görünüyor. Balistik katsayının artması iki şeye neden oluyor:
1. Çekirdeğin düşmesi gecikiyor, menzil artıyor (Yivsizde çok belirgin değil)
2. BC arttıkça transsonik bölgeye girmesi gecikiyor (Yukarıdaki mesajlarda söz ettim)

Şimdi yukarıdaki fişekleri 1300 fps hızda atarsak sonuçlar nasıl oluyor, grafik olarak izleyelim (Kullandığım programlar nedeniyle maalesef mesafe yarda ve düşme inç değerlerindedir):


[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_23_15_53.png]
Grafikte görüleceği gibi nişangah sıfırlama mesafesinden sonra balistik değeri daha iyi olanlar daha az ve geç düşüyor. Ancak bulduğum en önemli şey, BC arttıkça ayni hızda namludan çıkan yivsiz tek kurşunların transsonik bölgeye girme mesafesi uzuyor yani daha isabetli seyir gösteriyorlar.

Bunu görünce değişik namlu çıkış hızlarında hangi mesafelerde transsonik bölgeye girdiklerini hesaplamaya giriştim, aşağıdaki gibi bir tablo ortaya çıktı:


[Resim: Transsonik.png]

Yakın zamanda bir kalıp cihazını ABD den gertirttiğim, her nekadar 7/8 ons Lee Key Drive slug'ların 1 ons'a göre daha iyi balistik performans gösterdikleri söylense de bu tabloda görülen kötü BC leri nedeniyle çok kısa mesafelerde transsonik bölgeye girdikleri aşikar. Bu da isabetsizliklerinin nedeni olarak görülüyor. Boyunu bir tapa ile uzatırsam çok iyi bir balistik performans elde edeceğimi hesapladım:

[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_23_31_34.png]

Lee Key Drive tek kurşun için tasarladığım tapayı teflondan bir saatçi tornasında ilk prototipini yaptım. Tasarımda Venturi etkisi ve Bernoulli prensibinden yararlandım. 

[Resim: Ekran_Resmi_2018_03_04_23_34_18.png]


Teori ve pratik her zaman uyum göstermediği için CNC de seri imalat yaptırıp atışlarla test etmeden iddialı olamayacağım. Eğer başarılı olursa 29 gramlık 1300 fps namlu çıkış hızında bile 50 metre içinde etkili bir tek kurşun ortaya çıkmış olacak. 

Ses altı hızlarda da yukarıdakilerin hepsinin iyi sayılabilecek BC lere sahip olduklarını söylemeden geçemeyeceğim.

Özetlersem, kullandığımız tek kurşunun balistiğini ve namlu çıkış hızını bilmek bize hangi mesafeler içinde etkin kullanacağımızı, attığımız yeri vuracağımızı söylüyor.

Bence Yivsizde olsa "Balistik önemli"  Wink

Saygılarımla
 
Alıntı
12 üye teşekkür etti:
tirendaz, Xlll, Gazanfer, Yasin06, splendes, ThePulchra, husrev, LAMRETOEJ, yyildiz, Oberon, Tellioglu, Guven Guven
#8
Sabri Bey çok teşekkür ederim,amatör olarak kurşun ve tapa modifiye ederken çalışmalarınızdan ziyadesiyle faydalanıyorum yivsizlerde balistik konusunu ilgiyle takip ediyorum,yukarıda paylaşmış olduğunuz tabla hayli dikkat çekici v0=480 m/s olan ve eski zamanlarda 170-180 metreye breneke tip kurşunla yapmış olduğum atışta sanırım kurşun tabloya yakın değerlerde transonik bölgeye giriyor(belki başka sebeptende olabilir ama kurşun tam kameraya gelirken baş kısmı havaya kalkıyor atıcı odaklı dikkatli bakılırsa görülebilir)
 
Alıntı

#9
Değerli forumdaşlarım,

Her ne kadar yazıp çizdiklerim, bazı hesaplamalarımla "derin hesap" diye dalga geçilse de yararlı olabileceğimi düşündüğüm bazı çalışmalarımı sizlerle paylaşıyorum.

Yivsizlerin düşük hızı, ağır tek kurşun çekirdekleri isabet konusunda sıkıntı yaratıyor. Her ne kadar yivsizle 300 metreye isabetli (!) atılar yaptığını yazanlar da olsa, etkili menzili genellikle 100 metre içinde kalıyor. Değişik nedenleri daha önce paylaşılmıştı. Ben bu gün yukarıda sözünü ettiğim transsonik bölgede yivsiz tek kurşunlar nasıl etkileniyor onu test etmek istedim.

Dünden bunun hazırlıklarını yaptım. Ayni mesafeden, barut miktarını ayarlayıp atmak zor iş. O nedenle merminin hedefe vardığı değişik Mach hızlarında mesafeyi ayarlayarak test etmek, hem subsonik hem de farklı hızlardaki tek kurşunlarla karşılaştırma yapmak için 2 tür fişek doldurarak hazırladım.

Bunlardan ilki süpersonik hızda Brenneke benzeri bir tek kurşun:

[Resim: Ekran_Resmi_2018_06_10_12_55_54.png]
tapasıyla 32 gram gelen bu tek kurşunu GFS kovan üzerinde gelen U688 kapsül ve 1.55 gram D20V barut ile hazırladım.

Subsonik tek kurşunlarıda Brenneke çekirdek, Sterling kovan ve U688 kapsül ile 1.28  Maxam CSB 3 Barut ile hazırladım:


[Resim: Ekran_Resmi_2018_06_10_12_56_09.png]

Bu sabah havanın sıcaklaşmadığı erken saatte sn LAMRETOEJ ile buluşarak çalışmaya başladık.

[Resim: Ekran_Resmi_2018_06_10_17_25_26.png]
Önce atış düzeneğimizi hazırladık, uzaktaki atışları değerlendirebilmek için telefon kamerasına teleskobumuzu bağladık.  İlk önce hangi Mach hızlarında hedefe ulaşacağını bulmak için Balistik katsayı tesbiti için 50 metre mesafeden hazırladığım süpersonik kurşunları 5 er atış yapıp namlu çıkış hızını ve hedefe vardığı andaki, hızlarını ölçtük.
Kronograf ile (1.5 m ötede) yaptığımız ölçümlerde namlu çıkış hızları 1277, 1284, 1291, 1265, 1288 fps (Ort. 1284 fps SD 9.27) olarak ölçüldü ( Yaklaşık 391,36 m/s). Daha sonra hedefteki hızlarını 944, 822, 934, 821, 945 fps ( Ort. 934 fps, SD 58.24) olarak ölçüldü (yaklaşık 284 m/s). Aşağıdaki formülle BC 0,09 olarak hesaplandı:


[Resim: Ekran_Resmi_2018_06_09_17_00_04.png]

Daha sonra internette Ballistic Calculator programını kullanarak transsonik bölgeyi içeren 1.1 Mach, 1 Mach ve 0.9 Mach hızlarına kaç metrelerde ulaştığını hesapladık:


[Resim: Ekran_Resmi_2018_06_10_17_25_49.png]
71 (78 yarda) metreden başlayarak kendi dolumumuz hem süpersonik hem de subsonik tek kurşunlarla atış yaparak grup yapma özelliklerini araştırdık. Atışlarımızı Beretta 1301 Tactical ve Aimpoint Micro T2 nişangah kullanarak yaptık.
[Resim: Ekran_Resmi_2018_06_10_17_25_38.png]

71 metreden attığımızda süpersonik kurşunlarımız 0.9 Mach (1004) fps hıza düşerek hedefe ulaşacak, dolayısıyla transsonik bölge içinde kalacaktı. Transsonik bölgeden etkilenmeyen subsonik dolumlarımızla karşılaştırdık:


[Resim: Ekran_Resmi_2018_06_10_17_26_00.png]
Süpersonikler (1202, 1238, 1279, 1244, 1213 fps  SD 27)   27 cm bir dağılım yaparken, subsoniklerin  (941, 900, 848, 826, 836 fps  SD 43)  3 ü üstüste olmak üzere 10 cmlik gurup yaptı. Mach 0.9 hızında süpersoniklerin dağıldığını gözlemiş olduk. Subsoniklerin standart sapması daha fazla olmasına rağmen transsonik bölgeden etkilenmedikleri için daha iyi gurup yaptığı anlaşılıyor. (Daha hassas ölçüm ve kıvırma ile standart sapma azaltılırsa bu mesafede çok daha iyi bir gurup yapılabilir)

Daha sonra süpersonikler için 1 Mach hızında hedefe ulaşacakları 40 yarda (36,5 m) den atışlarımızı gerçekleştirdik.





Süpersonikler 1278, 1279, 1287, 1297, 1300 fps  (SD 9) , subsonikler 901, 874, 908, 960, 969 fps ( SD 36) hızlarında çıktılar (Hava ve namlu ısındığı için hızlar haliyle arttı)


[Resim: Ekran_Resmi_2018_06_10_17_26_17.png]
Standart sapması daha fazla olmasına rağmen subsonikler yine üçü biribirine bitişik 7-8 cm lik bir gurup yaparken, süpersonikler hedefte daha çok toplanmasına rağmen Mach 1 hızında hedefte daha çok dağıldı. 20 cm bir gurup gibi görünse de sağ üst köşede bir flyer var.

Bu mesafede transsonik olmayan Bashieri & Pellagri Palla kurşunu ile karşılaştırma için atış yaptık. 1436, 1416, 1419, 1426, 1413 fps (SD 8.22) ile çok tutarlı bir gurup yaptığını gördük. Bu mesafede transsonik olan MECA Rifled Slug çok tutarsız çıkış hızları ile (973,1089,1360,1361,1378 fps SD 168.44) çok kötü bir dağılım yaptı.

[Resim: Ekran_Resmi_2018_06_10_17_26_34.png]

En son atışımızı Supersonik dolumlarımızın hedefe 1.1 mach hızında ulaşacağı 13 metre mesafeden yaptık. Süpersonikler 1260, 1278, 1277, 1297, 1278  fps (SD 11.71)  hızlarında,  Subsonikler 981, 971, 894, 934, 939 fps ( SD 30.73) hızlarında çıktılar. Ancak subsonikler, transsonik olmadığı için daha sıkı ve tutarlı bir gurup yaptılar (üstte ve alttaki izler tapa izidir)


[Resim: Ekran_Resmi_2018_06_10_17_26_50.png]

Bu gün yaptığımız çalışmadan şu sonuçları çıkarttık:

1. Yivsiz tek kurşunlar 1400 fps altında 40 metre altında transsonik bölgede hız ve isabet oranlarını kaybederler. ( 100 metre içinde transsonik olmamaları için 1600 fps üstünde namlu çıkış hızı gerekli)

2. Yivsiz tek kurşunlarda hassas hazırlanmış subsonik kurşunlar ile 100 metre içinde çok isabetli ve konforlu atış imkanı vardır.

Saygılarımla
 
Alıntı
16 üye teşekkür etti:
ilksurfer, Carbon12, LAMRETOEJ, hunter 12, kuzeybuzulu, Xlll, ThePulchra, blacksea, yyildiz, splendes, usame, Gazanfer, al-me, tirendaz, Oberon, Alphawolf
#10
Böylesine güzel bir çalışmayı paylaştığınız için teşekkür ederim Sayın Sabri.
Konuya sizin kadar hakim değilim ama sıklıkla deneme yapan birisi olarak şunu belirtmek isterim kullanmış olduğunuz kurşunların tapasının ayakları yüksek basınç altında deforme oluyor ve eski halini almıyor buda balansa neden olup istikrarsız sonuçların ortaya çıkmasına sebep oluyor tek kurşun testlerinde tapa önemli bir faktör.Aşağıda paylaşacağım amatör çalışmamda tapaları modifiye edip doldurduğum ve v1=450-460 m/s olan kurşunların slug namlu performansları mevcut modifiye öncesi videolarını bulamadım lakin dağılımda afaki farklar oluşuyor.
Not: tapalarımız ortak özelliklere sahip.

 
Alıntı
3 üye teşekkür etti:
yyildiz, tirendaz, faruk
  


Foruma Git:


Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar): 1 Ziyaretçi