Sitemize Hoşgeldiniz, Ziyaretçi! Giriş Kayıt Ol




Konuyu Değerlendir
  • 0 Oy - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Transsonik bölgenin çekirdeğe etkisi
#1
Sn Üyeler,

Aşağıdaki fotoğraflarda  778m' deki kağıt kaplı, kabaca 60x90 cm ölçülerde bir hedefin merkezine grupman amaclı atılan 4 adet 55 gr .223 Rem çekirdeğin vuruşlarını görüyorsunuz.

Mach 1.1 ( Yaklaşık 380 m/sn ) ve altındaki bölgeyi tanımlayan transsonik menzil, bu kalibre ve muhimmat için 650 m' lerde başlamaktadır.

Ses hızına yaklaşıp altına düştüklerinde kendi etrafındaki spinle stabilize edilen çekirdeklerin nasıl kontrolsüz hale geçip balans varmışcasına instabil gitmesi ( drift and yaw ) yanında, hedefe gidiş çizgisine göre kafasınının baktığı yönü gösteren ( AoA: Angle of Attack ) saldırı açısını da göstermesi acısından önemli görseller. 

Bu bulgular, 20 inch namluya sahip .223 Rem-5.56x45 mm silah sistemlerinden atılan 55-60 grain aralığında çekirdeklerin efektif vuruş mesafesinin neden max 600 m olduğunu güzel bir şekilde özetliyor.

Tufek/muh/optik: CZ 527 / 55gr 223 REM / Vortex Viper PST 6x24-50 Mil SFP
NÇH: 975 m/sn
Mesafe: 778m
Yukselme Açı: 0 derece
Elevasyon ayarı: 7.4 mil
Rüzgar ayarı: 0.2 mil sol
Atıcı Rüzgar: 0.2 mps, Saat 11yönünden
Grup: CTC 20.5cm: 0.91 MOA
Hedefte AoA: 25-30


[Resim: IMG_3204.jpg]

[Resim: IMG_3205.jpg]

[Resim: IMG_3207.jpg]

[Resim: IMG_3208.jpg]


İyi günler.
 
Alıntı
32 üye teşekkür etti:
S@riyerli, Kıraç Ata, lenduha, heisenberg, aseyhan, Gazanfer, taarruz, alpago, lupus, serdaraktas, demirci57, ilksurfer, sem, baracuda77, Mr.Wayne, alpsaral, blueokkes, Alper f92, m16a2, PersonalDefence, ismicey, alone61, tirendaz, pasa_7676, Xlll, şekerlioğlu, husrev, al-me, L@stmohik@n, usame, Ahmet Özalp,
#2
Çekirdek ses hızının altına düşerken mi dengesi bozuluyor acaba? Yani farklı kalibrelerde de kriter ses hızı mıdır? Yoksa etkili mesafe olarak tabir edilen, çekirdeğin düze yakın bir hatta gittiği mesafenin dışına çıktığı için mi stabilitesini kaybetmeye başlamıştır?
Bence yivli tüfeklerle atılan çekirdekler, (ki ortalama ilk hızlarını 700-900 m/sn olarak kabul edersek) hızı yarıdan daha az rakamlara ulaştığı için dengesini kaybetmesi doğal gibi gözüküyor.
Ses hızı kriterini teknik olarak açıklayabilecek arkadaşlarımızın yorumlarını merakla bekliyorum.
Saygılar...
 
Alıntı

#3
Elinize sağlık Sn.ardenne. Tecrübeye dayalı, açık bir bilgilendirme için çok teşekkürler.

İzninizle konuya küçük bir katkı da ben yapmak isterim. Malum CZ 527 ' nin yiv-set dönüş kutru 1/12 ''. Bu nedenle 60 grain den daha ağır çekirdekleri stabilize etmede yetersiz kalıyor. Konuyu okuyan silahseverlerin yanlış bir kanıya varmamaları için 1/7 yiv-set dönüş kutru ile, terminal balistik etki tartışmalı olmakla birlikte, 62 grain çekirdeğin 1000 yardaya kadar stabil bir şekilde gönderilebileceğini, 77 grain çekirdek ağırlığına çıkıldığına son derece derli toplu stabil vuruşlar yapılabileceğini hatırlatmak isterim.


http://looserounds.com/2013/06/10/ar15-a...yard-hits/

http://looserounds.com/2013/08/05/what-w...000-yards/


Saygılar.
 
Alıntı
13 üye teşekkür etti:
ilksurfer, blueokkes, Alper f92, demirci57, ismicey, tirendaz, Tongel, pasa_7676, ardenne, al-me, baracuda77, alpago, usame
#4
(27-06-2017, 12:47 PM)baracuda77 demiş ki: Ses hızı kriterini teknik olarak açıklayabilecek arkadaşlarımızın yorumlarını merakla bekliyorum.

Uzun mesafe atıcılığının balistik prensipleri ile ilgili en güncel kitapları yazan Bryan Litz' in Applied Ballistic kitabından konuya dair alıntı;

http://www.appliedballisticsllc.com/Arti...&%20BC.pdf

Ses duvarına gelindiğinde;

Çekirdeğin maruz kaldığı hava basıncının daha önden etki etmeye başlaması,
Bu hız aralığında maruz kaldığı dönüş momentinin değişmesi,
Çapına oranla daha uzun çekirdeklerde bu etkilerin daha fazla gözlenmesi.

Konunun şema ve videolarla açıklaması;

http://www.thefirearmblog.com/blog/2015/...ic-flight/




 
Alıntı
20 üye teşekkür etti:
Mr.Wayne, cem321, blueokkes, demirci57, heisenberg, m16a2, Ahmet Özalp, Tonyukuk ÖTUKEN, nineteeneleven, efe1753, ismicey, lenduha, Tongel, tirendaz, ardenne, Xlll, şekerlioğlu, husrev, baracuda77, alpago
#5
Sn Lupus katkınız için çok teşekkürler.
Cz 527'ye has Hatve oranı (twist rate)-çekirdek ağırlığı ilişkisinden bahsedecektim ancak fazla uzatmak ve konuyu dağıtmak istemediğim için eklememiştim. Dediğiniz gibi 1/12 inch hatve oranında kullanılabilecek en agır çekirdek graini 60gr, hos elimizde zaten 55gr mevcut. Keza elimizde Mk262 77gr match muhimmatı olsaydı bile gariban CZ 527 bırakın o mesafeyi, 100 metrde bile 1 metrelik kocaman hedefi taklalar atarken bulamazdı diye düşünüyorum.

Dediğiniz gibi hatve oranı aslında uzun namlulu silah sistemleri seçerken namlunun özellikleri kadar önemli bir konu. Çünkü kullanacağınız çekirdekler elinizdeki namlu tarafından yeterli spinle stabilize edilmezlerse o zaman cekirdekler hedefe kaba tabirle takla atarak bile gide(meye)bilirler.

BC yani balistik katsayı teorik olarak G7 tipi modern sivri uc boattail cekirdeklerde, uretim yapan firma ve içeriğe bağlı olarak degişmekle birlikte, cekirdek ağırlığı ile dogrusala yakın oranda artmaktadır.Yani, birim zamandaki hız kaybı agır cekirdeklerde hafif bir çekirdeğe göre daha azdır. Bunun bize getirisi nedir diye sorulacak olursa ses hızına düştüğü uzaklık yanı transsonik menzili yani efektif vuruş menzili daha uzundur, bu da daha uzaktaki bir hedefe daha yuksek hassasiyetle ve devamlı olarak (precision ve accuracy) (sans faktoru minimalize edilerek) isabet kaydedilmesi anlamına gelir.  Aslında ideali kullanılacak cekirdeğe göre en hızlı yani hatve oranı sayısal olarak en az olan namluya sahip tüfeği almak, ancak malum ülkemiz, MKE ve 6136 var.

Peki ülkemizde tüfek almadan önce MKE'deki malum muhimmatlara baglı oldugumuza göre ne yapabiliriz?
Asagıdaki linkteki Stabilite faktoru (SG) hesabı ile elinizdeki tüfegin cekirdeğinize verdiği spin miktarının yeterli olup olmadığını hesaplayabilirsiniz.

http://www.bergerbullets.com/twist-rate-calculator/

Aldığınız sayısal deger MINIMUM 1.4 ve uzerindeyse anlamı cekirdeğinizin fabrika verisi BC sini %96-100'e yakın kullanabilirsiniz, 1.0-1.4 arasındaysa o cekirdeği yine kullanabilirsiniz, hatta 0.5 MOA altında grupta yapıp boburlenirsiniz ancak gercekte SG deki 1.4'ten her 0.1 düşüş için BC'niz %4 azalacak, yani transsonik menziliniz azalacaktır. 

Bu kadar detaya gerek kalmadan bence alınması gereken ders, elinizdeki tufegin yeterli stabilitede atabilecegi en agır cekirdeği kullanmaktır. O nedenledir ki, askeri/polis sniper sistemlerinde hep o kalibredeki mevcut en ağır yani en yüksek BC'ye sahip cekirdek kullanılır:

Örnekler: 7.62x51: 175 gr SMK, 300WG: 230-215gr Berger Tactical OTM, 338LM: 300 gr, 50cal 750gr Hornady Amax  

Saygılar.
 
Alıntı
15 üye teşekkür etti:
Xlll, heisenberg, konskript, lupus, Ahmet Özalp, m16a2, tirendaz, Zemre10, şekerlioğlu, kut4, husrev, sem, alpago, usame, ismicey
#6
(27-06-2017, 12:47 PM)baracuda77 demiş ki: Ses hızı kriterini teknik olarak açıklayabilecek arkadaşlarımızın yorumlarını merakla bekliyorum.

En basit şekliyle:

Ses hızının üzerinde uçan bir cismim çevresinde şok dalgası oluşur. Şok dalgası, önü ile arkasında önemli bir basınç farkı olan bir perde gibi düşünülebilir. Şok dalgası ilk olarak transsonik bölge denilen 1 Mach civarında oluşur (0,95 - 1,3 Mach). Ayrıca hareket eden cismin şekline göre de birkaç dalga oluşabilir.

Her bir şok dalgası, normalin üzerinde geri sürükleme yaratır. Transsonik bölgenin aşılması ve ses üstü süratlerde cismin yol alabilmesi için hareket eden cismin enerji ihtiyacı, hıza bağlı olarak doğrusal çizginin üzerinde artış ihtiyacı doğurur. Kısaca ses üzerine çıkmak için daha fazla enerji gerektiği gibi, ses üstü hareketin devamı da aynı şekilde normalin üzerinde enerji ihtiyacı doğurur. Ya da çekirdekleri ilgilendiren şekliyle konuşursak, ses üstü hızdaki çekirdek kısa sürede enerjisini kaybederek ses altı (subsonic) sürate düşer, ses altı sürate indikten sonraki sürat kaybı (görece) daha yavaş olur.
 
Alıntı
13 üye teşekkür etti:
demirci57, lupus, S@riyerli, husrev, wrx, blueokkes, tirendaz, lenduha, ardenne, sem, baracuda77, alpago, ismicey
#7
(27-06-2017, 01:14 PM)lupus demiş ki: Ses duvarına gelindiğinde;

Çekirdeğin maruz kaldığı hava basıncının daha önden etki etmeye başlaması,
Bu hız aralığında maruz kaldığı dönüş momentinin değişmesi,
Çapına oranla daha uzun çekirdeklerde bu etkilerin daha fazla gözlenmesi.

[Resim: Ekran_Resmi_2017_06_29_06_08_18.png]

Sn. Ardenne,
Sn. Lupus'un söylediklerinin görseli yukarıda. Transsonik bölgede basınç merkezi öne kaydığı gibi, balistik katsayı da bozulmaktadır. Transsonik etki çok parametreli bir olay olmasına karşın, sizin de yazdığınız gibi namlu hatve sayısı arttıkça transsonik bölgede pitch ve yaw etkisi azalmakta ve stabilite devam edebilmektedir. Ayrıca Bryan Litz merminin şeklinin de önemli olduğunu ifade ediyor:  "merminin boyu kısalıp, kuyruk açısı sığlaştıkça transsonik dinamik stabilite artmaktadır. Merminin boyu uzadıkça transsonik bölgede pitch ve yaw etkisi artmaktadır"
Saygılar
 
Alıntı
7 üye teşekkür etti:
husrev, lupus, blueokkes, lenduha, baracuda77, alpago, ismicey
#8
Öncelikle bir düzeltme yapmam lazım, hatırımda yanlış kalmış: Stabilite faktorunun alt sınırı yukarıda yazdığım gibi 1.4 değil 1.5, ve her 0.1 düşüş için BC deki azalmada %4 değil %3 olacak. Bunun dışında eger SG degeri 1.5 in üstündeyse BC de minimal derecede artış bile sozkonusu (cekirdeğe baglı degiskenlik gostermekte).
Kısacası, hedef SG minimum 1.5. Bu hata için özür dilerim.

Sn Sabri,
Hatve oranı konusunda sizinle tam olarak aynı fikirde olmadığımızı düşünüyorum.

Teorik olarak sayısal hatve oranı arttıgında yani namlu daha yavaş bir namlu oldugunda dispersiyonun azaldığı düşünülür. Ancak bahsettiğiniz gibi olay gercek yasam kosullarında test edildiğinde bu kuralın sadece ceket kaplama kalınlıkları yuksek varyasyon gosteren yani kotu kalite cekirdeklere haiz bir durum oldugu gosterilmiştir. Yani bozuk ceket ile hızlı namlu kombinasyonu grubunuzu acacaktır. Ceket kaplama kalınlık varyasyonu 0,0003 inch altında örn yuksek kalitede kaplamaya sahip Berger match bir cekirdekte ise bu durum gecerli değildir. Hatve oranı daha kısa yani daha hızlı namlu ile benzer dispersiyon ve asagı yukarı benzer gruplar verdiği test sonuclarıyla gosterilmiştir.

Sonuc olarak cekirdeğiniz kaliteliyse hızlı namlu kullanabilirsiniz, ama kotuyse yavas namlu kesinlikle daha iyi performans verecektir.

Hatve oranının transsonik bolgede bahsettiğiniz pitch ve yaw hareketleri üzerine etkisine baktıgınızda sizinle yine tamamen aynı fikirde değilim.
Pitch ve yaw'u hem cekirdek uzun aksının hem de ucus trasesinin varsayılan ucus hattı boyunca gittikce artan dinamik instabilite sonucu cekirdeğin kabaca kafasını eğmesi sonucu ortaya cıkan konik sekilde dairesel hareketi olarak tanımlayabiliriz. Spinle stabilize her cekirdek giroskopik stabilite yanında dinamik instabilite taşır ve uçuş trasesi bu 2 faktorun birbiri ile dengesi ile belirlenir. Bu denge ucus suresi arttıkca değişir ve en fazla transsonik bölgede değişkenlik gorulur. Bu denge anınde cekirdeğin sahip oldugu ucus dogrultusundan sapma acısına limit cycle yaw denir ve ne kadar miktarda oldugu ise kullandıgınız cekirdeğin kutle, aerodinamik ozellikler ve o anki spin hızı gibi özelliklere baglıdır. Tabii bu acı arttıkca eslik eden drag dolayısı ile artacaktır.

Limit cycle yaw çekirdek hızı yavasladıkca artar, transsonik bölgede en fazla olur ve giroskopik stabilite arttıkca (yani hatve oranı azaldıkca) azalabilir (cekirdege baglı olarak!!). Yani asagıdaki gibi bir genelleme herzaman dogru olmayacaktır:  
"Hızlı bir namlunun yani kısa hatve oranının neden oldugu yuksek giroskopik stabilite, dinamik instabilite sonucu ortaya çıkan pitch ve yaw hareketi üzerinde azaltıcı bir etkiye sahiptir. Yani transsonik bolgede hızlı namlu daha iyidir."

Cekirdek sekline gelince;
HPBT bir cekirdeğin kıçı traslanıp gemi kıçı sığlaştırılırsa limit cycle yaw'un azaldığı yani transsonik dragın sanki hızlı bir namludan atılmış gibi azaldıgı ve hatve oranına daha bagımlı hale geldiği gosterilmiştir, ancak bu oran %4 civarındadır ki, ihmal edilecek kadar düşük bir degerdir. Boy konusuna gelince, kısa iyidir lafının altındaki pratik gercek elinizdeki agır cekirdeği super stabilize edecek derecede (SG:3.0 uzeri) hızlı 1/5 veya 1/6 hatve oranlarının gunumuz kosullarında üretiminin ve kullanımının makul olmamasından gelmektedir. Bu kadar agresif hatve oranları mevcut olmadıgı ve testler şimdiye kadar sektorun sagladıgı mevcut agır cekirdekler ile 1.3-1.5 civarında SG veren namlularla yapıldığı için pratik olarak: kısa iyidir.  

Bu konudaki en mantıklı ve kolay acıklama yine Brian Litz'in önce "30 kalibrede ne sorun var" diye sorması ve sonrasında basbalistikcisi oldugu Berger tarafından üretilen 230 ve 215 gr tactical cekirdekler sonrasında şimdiye kadar yeterli agırlıkta cekirdek olmaması diye cevaplamasıdır.

Sonuc olarak transsonik menzil sizin bir hedefi devamlı olarak efektif şekilde vurabileceğiniz menzilin bir gostergesidir.  Transsonik menzil altında her cekirdek iyi kotu limit cycle yaw gösterir yani saga sola savrulmaya başlar. 
Etkili menzilinizi arttırmanın en iyi yolu (Türkiye'de değil tabiiki Smile )  mevcut hatvenizle minimum 1.5 SG veren en yuksek BC'li (en ağır) kaliteli cekirdegi kullanmaktır.

Saygılarımla.
 
Alıntı
9 üye teşekkür etti:
Sabri, harun, lupus, tirendaz, blueokkes, baracuda77, alpago, ismicey, Ahmet Özalp
#9
Gerçekten çok ilgimi çeken bir konu. Dikkatle ve ilgi ile okudum. Emeği geçen üstad ve forumdaşlara saygı ve selamlar.
 
Alıntı

  


Foruma Git:


Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar): 1 Ziyaretçi