Sitemize Hoşgeldiniz, Ziyaretçi! Giriş Kayıt Ol




Konuyu Değerlendir
  • 2 Oy - 5 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Yivsizlerde GERİ TEPME
#1
Sayın TT Forum üyeleri,

Değişik konu başlıkları altında yazışırken bir konunun sık geçtiğini ama uygun bir başlıkta tartışmadığımızı farkettim. Geri tepme, ateşli silahların kaçınılmaz bir durumudur. Newton'un evrensel hareket yasalarına bağlı bir durumdur. Newton hareket yasalarının 3. sünde:

Lex III: Actioni contrariam semper et æqualem esse reactionem: sive corporum duorum actiones in se mutuo semper esse æquales et in partes contrarias dirigi.

Yasa III: Her kuvvete karşılık, her zaman eşit ve ters bir tepki kuvveti vardır: veya iki cismin birbirine uyguladığı kuvvetler her zaman eşit ve zıt yönelimlidirler diyor.

Basitçe :Her etkiye karşılık, eşit bir ters tepki vardır.

[Resim: Geri%20tepme_zpswksscbil.png]

Silahımızı ateşlediğimiz zaman barutun patlaması ile mermi bir tarafa itilirken, bunun karşılığında tüfekte geri itilerek bir geri tepme oluşur. Geri tepmeyi etkileyen faktörler:
1. Tüfeğin ağırlığı
2. Fişeğin ağırlığı ve barut hakkı
3. Namlu çapı
4. Namlu çıkış hızı olarak sayılabilir.

Tüfeğin ağırlığı arttıkça tepme azalırken, diğer faktörler arttıkça geri tepme artar. Fiziksel olarak geri tepmeyi bir formül aracılığıyla hesaplamak mümkün. Aşağıdaki resimde bu hesaplamayı bulabilirsiniz:

[Resim: Geri%20tepme%20enerjisi%20hesab_zpse2xi577x.png]

Fiziksel geri tepmenin namlu çapı ve fişeğin ağrılı, çıkış hızı gibi etkilerini aşağıdaki resimde bulabilirsiniz:

[Resim: Geri%20tepme%20fiek%20ve%20ccedilap_zpstl1holdw.png]

Fişek barut hakkı ve namlu çıkış hızı ile ilgili aşağıda küçük bir alıntı var:

[Resim: Geeri%20tepme%20fiek%20tuumlruuml_zpsb9uxufuo.png]

Yukarıda özet olarak fiziksel geri tepmeden bahsettim. Ancak ölçülen, hissedilen (algılanan) geri tepme arasında farklar var. Fizik silahın hareketini ve sonuçta ne olduğunu formülize edip söyleyebiliyor. Ancak atıcının algıladığı geri tepme farklı olabiliyor ve kişisel olarak değişkenlik gösterebiliyor.
1. Silahın atıcıya uygunluğu
2. Atıcının deneyimi
3. Atıcının o andaki zihni, fiziki durumu
4. Silahın tipi (pompalı, yarı-otomatik= gazlı veya kinetik enerjili oluşu)
5. Geri tepme azaltıcı destek veya aparatlar
6. Atıcının giysisinin kalınlığı
7. Silahın sesinin şiddeti, irkilme
8. Silahın tepmesi konusunda atıcıya yapılan telkinler

Atıcının o anda hissettiği geri tepme üzerine etkili bulunmuş.

Tartışma ortamında diğer bilgileri paylaşmak üzere ve geri tepme azaltıcı yöntemler üzerinde yazmak üzere konuyu kısa kesiyorum.

Saygılar






 
Alıntı
1 üye teşekkür etti:
Alphawolf
#2
(29-07-2016, 04:33 PM)Sabri demiş ki: 2. Atıcının deneyimi

Arthemis A1012 tüfeğimi ilk aldığımda rodaj için kullandığım 300 adet 32 gr. şervotin mermiyi 6 atış gününde (o hafta kendimi tüfeğimle birlikte bağ evine kapatmıştım.) 50-50 partiler halinde zorlana zorlana atmıştım. Tüfeğe olan güvenim ve alışkanlığım aradan geçen aylardan sonra artarak devam ettiğinden şuan bir atış gününde 150 civarı şervotin ve tek kurşunu kolaylıkla atıyorum. Omuzumda tatlı bir uyuşukluk oluyor ama ilk günlerdeki morarma ve sancılardan eser yok.
 
Alıntı

#3
Bir soru: Benim sınırlı deneyimimle farkettiğim iki tip sert tepen fişek var. Biri omzumu kuvvetle ittiririyor. Güçlü ama nispeten yavaş bir hareket. Diğeri ise ilk tip kadar güçlü değil ama kamçı veya tokat gibi diyelim ani bir şekilde vuruyor bu tipte olanlar daha fazla rahatsızlık veriyor bana.

Ben şöyle yorumladım kendimce:

Birinci tip atılan kütlenin ağırlığı ile, ikinci tip ise barutun patlama yanma hızı ile alakalı gibi. Örneğin 32 gram ithal tek kurşunlar birinci tip tepme yaşatırken, 29 gr yerli tek kurşun daha çok ikinci tipte tariflediğim hissiyatı veriyor.

Bu hipotezin doğruluk payı var mıdır?

Saygılarımla
 
Alıntı

#4
(30-07-2016, 03:04 PM)aseyhan demiş ki: Birinci tip atılan kütlenin ağırlığı ile, ikinci tip ise barutun patlama yanma hızı ile alakalı gibi. Örneğin 32 gram ithal tek kurşunlar birinci tip tepme yaşatırken, 29 gr yerli tek kurşun daha çok ikinci tipte tariflediğim hissiyatı veriyor.
Bu hipotezin doğruluk payı var mıdır?

Sayın aseyhan,

Haklısınız. Yavaş yanan barutlu fişekler ittirme hissi verirken, hızlı yanan barutlular tepme hissi verirler. Ancak, yavaş yananlarda barut hakkı daha fazla kullanıldığıdan gerçekte geri tepme daha fazladır.

Gramaj ve namlu çıkış hızı ile geri tepme arasında 1 e 2 kuralı vardır. Gramaj veya namlu çıkış hızı %10 arttığında, geri tepme %20 artar. Örneğin 28 gm fişek ile 32 gm arasında geritepme %20 artarken, 36 gm fişek 28 e göre %40 daha fazla geri teper.

Saygılar
 
Alıntı
1 üye teşekkür etti:
Alphawolf
#5
Yivsizlerde Geri Tepme

Konuya devam ediyorum. Newton'un 2. yasası (momentin korunumu yasası)na göre, aşağıdaki resimde göreceğiniz gibi, ateş edilmemiş tüfekte Tüfek+Barut gazı+ mermi'nin toplam momenti SIFIR dır. Momentin korunumu kanununa göre ateşlendikten sonra momentin korunması (0 olması) için, mermi ve barut gazı bir tarafa itilirken tüfek diğer tarafa itilir ki biz buna geri tepme diyoruz

[Resim: How-Rifle-Recoil-Works_zpsgtwldnao.png]

Bu durumda fizik kanunlarına göre geri tepmeyi azaltmak için eşitliğin iki tarafında değişiklik yapmak gerekir. Ya Barut gazı ivmesi veya mermi ağırlığını azaltmamız, yada tüfeğin ağırlığını azaltmamız gerekir.

Yukarıda cevaplarken yazmıştım. Gramaj ve namlu çıkış hızı ile geri tepme arasında 1 e 2 kuralı vardır. Gramaj veya namlu çıkış hızı %10 arttığında, geri tepme %20 artar. Örneğin 28 gm fişek ile 32 gm arasında geri tepme %20 artarken, 36 gm fişek 28 e göre %40 daha fazla geri teper.

Tüfek ağırlığı ile geri tepme arasındaki ilişkide 1 e 1 kuralı vardır. Yani tüfek ağırlığını %10 arttırırsak, geri tepme %10 azalır. Örneğin 2900 gm olan benim tüfeğimle, 3200 gm ağırlıktaki bir tüfeğin geri tepme farkı sadece %10 olup bu da çok hissedilen bir fark değildir. Ağırlık 3500 gm olursa %20 geri tepme azalacaktır ki bunun farkedilebileceğini düşünüyorum.

Tüfeğin ağırlığını arttırmak için, Şarjör uzatması gibi namlu altına takılan, el kundağına ilave edilebilen ağırlıklar, dipçik içine eklenen ağırlıklar piyasada mevcuttur. Ancak tek taraflı eklenen ağırlıkların tüfeğin dengesini bozabileceğini gözardı etmemek gerekir. Ayrıca kinetik sistemle çalışan tüfeklerde, ağırlık ve dengenin değişmesi çalışmasında sorun yaratacaktır, bunu da gözardı etmemek gerekir.

http://www.graco-corp.com/products/for-end-cap-weights





 
Alıntı
1 üye teşekkür etti:
Alphawolf
#6
Yukarıda br hata yapmışım düzeltiyorum:
Geri tepmeyi azaltmak için "Ya Barut gazı ivmesi veya mermi ağırlığını azaltmamız, yada tüfeğin ağırlığını arttırmamız gerekir."
Saygılar
 
Alıntı

#7
YİVSİZ TÜFEKLERDE GERİ TEPME NASIL AZALTILIR ?


Yukarıda yazdığım teorik bilgileri, pratiğe indirgeyerek, biz kullanıcıların nasıl yararlanacağı konusunu ele almak istiyorum. "Pekiyi de sen bunları kullandın mı?" sorusuna vereceğim cevap çoklukla "Hayır" olacak. Okuyuculara yararlı olması açısından benim yaptığım, bu konudaki mevcut yazılardan bir derlemedir.

Önce pratikte uyguladığımız, kısmen yukarıdaki yazılarda bahsi geçen bir iki noktadan başlayalım:

1. Kulaklık kullanılması:
Elbette fiziksel geri tepmeyi etkilemeyecektir. Ancak patlama sesine karşı irkilmeyi engellediği için "Hissedilen geri tepme"yi azalttığını ifade edebiliriz. Yeni kullanıcılar için heh kulak içi, hem kulak dışı ses engelleyicilerin kullanılmasının, irkilme, dolayısıyla geri tepme hissini azalttığı yazılmaktadır.

2. Düşük gramajlı fişek kullanımı:
Yukarıda bahsettiğim gibi barut hakkı ve fişek ağırlığı arttıkça 1 e iki oranında geri tepme artacaktır. Özellikle hedef atıcılığı yapanların daha düşük gramajlı fişek kullanımı, geri tepmenin verdiği rahatsızlığı azaltacaktır. Bu arada antimon ile sertleştirilmiş saçma, çelik saçma kullanımın da geri tepmeyi azalttığından bahsediliyor.

3. Tüfek ağırlığının arttırılması:
Yukarıda bahsettiğim için ağırlıkla ilgili 1 e 1 oranını hatırlatarak geçeceğim.

4. Namlu Freni (Muzzle Break) kullanılması:
Namlu freni kullanımı geri tepmeyi ve namlu şahlanmasını azaltmaktadır. Ancak bunun her yivsiz tüfekte kullanımı zordur. Şoklu namlularda eklenebilen türleri vardır. Ancak namlu freni patlama sesini çok arttırmaktadır.

5. Yarı-otomatik mekanizma:
Barut gazının bir miktarı mekanizmanın kurulması işlemine kullanıldığı için, sabit mekanizmalı (Pompalı, çifte, süperpoze) olanlara göre geri tepmenin biraz daha az olduğunu söyleyebilriz. Ancak mekanizma kurmaya giden gaz çok az olduğundan düşük gramajlı fişeklerde hissedilen bir fark olmadığı söylenebilir.

YİVSİZ TÜFEK KABZESİNE UYGULANAN GERİ TEPME AZALTICILAR

[Resim: Ekran%20Resmi%202016-07-30%2014.15.45_zps6olv9a8v.png]

6. Yumuşak dipçik pedleri:
Dipçiğn altına eklenen darbe emici pedler, geri tepmeyi yayarak geri tepme hissini azaltabilmektedir. Bunların değişik modelleri piyasada satılmaktadır

7. Farklı dipçik tasarımı:
Bunun en güzel örneği Benelli'nin kullandığı Comfortech dipçiktir. Yapısında bulunan esneyebilen paneller geri tepmeyi %40 kadar azaltabilmektedir.

[Resim: Ekran%20Resmi%202016-07-31%2010.34.59_zpsroi8gaf7.png]

8. Cıvalı dipçik tüpleri:
Dipçik içerisine yerleştirilen içinde ağır bir malzeme ve sıvı özelliği olan cıva, teorik olarak geri tepme enasında eylemsizlik dolayısıyla öne doğru akmakta ve enerjiyi bir deyişle ödünç almakta ve daha yavaş geri dönerken tepmeyi azaltmaktadır. Bu tüplerin 300-400 gram ağırlığı dolayısıyla bir diğer görüş, tüfeğin ağırlığı arttırdığı için tepme azalmaktadır. Etkisinin 1: 1 kuralı kadar olduğu söylenmektedir

[Resim: Ekran%20Resmi%202016-07-31%2010.35.26_zpss84fmfpc.png]

9. Amortisör tasarımlı dipçik ekleri:

Arabalardaki gibi yay ve amortisör tasarımı olan dipçik eklentilerinin geri tepmeyi %60-70 oranında azalttığı bildirilmektedir. Ancak pahalı sistemlerdir. Özellikle çok atış yapan trap atıcılarının birinci tercihi olduğu bir çok yazıda belirtilmektedir. Beretta Kick-off tasarımı dipçikte bu mevcuttur.

[Resim: Ekran%20Resmi%202016-07-31%2010.35.42_zpsyjjlqsxc.png]

Yukarıda yazdıklarımın dışında da GERİ TEPME azaltıcı yeni sistemler vardır. Ancak bunları okuyucu yorumları ve tartışmaya bırakıyorum.

Hepinize iyi pazarlar

Saygılar


 
Alıntı
1 üye teşekkür etti:
Alphawolf
#8
Değerli TT Forum üyeleri,

Aranızda Benelli Comfortech dipçik kullananlar var. Gerçekten geri tepmeyi azaltıyor mu? Kişisel deneyimlerinizi paylaşabilir misiniz?

http://www.benelli.it/en/products/semiau...ro/comfort

Acaba aranızda civalı veya amortisörlü sistemleri, Beretta Kick-off dipçik kullanan var mı?

http://www.berettausa.com/en-us/beretta-...ma/c87927/

Saygılar
 
Alıntı

#9
Benelli Süper Nova Comfortech modelini kullandım .

Teleskopik dipçikli modeli ile de atış yapma imkanım oldu . Arasında atış konforu hissedilir derecede var .

Comfortech modeli tepme hissi açısından konforlu olsa da , Süper Nova nın tetik erişimi, tabanca Kabze ve teleskopik dipçikli modele de daha uygun .
 
Alıntı

#10
Super Nova' daki Comfortech dipçiğin hissedilen tepmeyi fark edilir bir şekilde azalttığını söyleyebilirim. Remington 870 ve Benelli Super Nova ile aynı doluları attığımızda, hep Super Nova' nın daha konforlu olduğunu hissettik. Birlikte atış yaptığımız kişiler de hep aynı yönde görüş beyan ettiler.

Saygılar.
 
Alıntı
2 üye teşekkür etti:
Alphawolf, blueokkes
  


Foruma Git:


Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar): 1 Ziyaretçi