Sitemize Hoşgeldiniz, Ziyaretçi! Giriş Kayıt Ol





Konuyu Değerlendir
  • 0 Oy - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Optik Merkezleme'nin önemi (Optical Centering)
#1
Merhabalar değerli forum arkadaşlarım. Aşağıdaki yazıyı havalı silah forumları için hazırlamıştım ancak; burada da faydalı olabilir düşüncesi ile yayınlıyorum. Herkese selamlar, saygılar...

Optik Merkezleme Nedir?

Optik merkezlemenin atış isabetindeki önemini anlatmadan önce biraz dürbünlerin yapısından bahsetmek lazım. Aslında kullanılan terimleri Türkçe?ye çevirecektim ancak bazı terimler komik oluyor. Örneğin erector tube yerine ne diyeceğiz!! Bu nedenle terminolojiye hiç girmedim.

[Resim: 7oqu.jpg]

[Resim: rie4.jpg]

Yukarıda ilk şekilde, bazı dürbünlerde değişiklik göstermekle birlikte (örneğin paralax ayarı yandan değil önden veya sabit büyütmeli dürbünlerde magnification ring hiç yoktur) ana parçaları görmekteyiz. İkinci şekilde ise esas değinmek istediğim konu olan optical centering (optik merkezleme ?bu terimi çevirirken sorun yok-) yapmak için kullanılan parça ?erector tube? görülmektedir. Erector tube ün görevi; elevation ve windage turret ler yardımı ile yukarı-aşağı, sağa-sola hareket ederek dürbün ayarını (sıfırlamayı) yapmaktır.
Aşağıdaki şekilde bir çok dürbünün fabrikadan çıktığındaki ayarları görülüyor. Erector tube tam merkezde, yani dürbün optik merkezli.

[Resim: jayg.jpg]

Aşağıdaki şekillerde ise elevation ve windage turret ler kullanılarak erector tube ün hareket ederek dürbün sıfırlamasının nasıl değiştiği görülmektedir.

[Resim: lemz.jpg] [Resim: sotn.jpg] [Resim: i632.jpg]
 
Alıntı

#2

Buraya kadar tamam, peki silaha takılacak dürbünün optik merkezli olması neden önemli. En önemli etken optik merkezli olmayan dürbünün silaha montajı sırasında doğrultu hatası yapabilir ve bunu fark etmeyebiliriz. Sonuçta da farklı mesafelerde istediğimiz sonuçları alamayız. Bunu şekillerle anlatmak daha kolay olacaktır. Aşağıdaki şekle bakıldığında namlu yönü ile dürbün yönü paralel olmamasına karşın erector tube namlu ile aynı yönde olabilir.

[Resim: 1l7u.jpg]

Böyle bir durumda ise farklı mesafelerde atışlarımızda aşağıdaki gibi hatalar yapabiliriz. Yani farklı mesafelerde düşey çizgiye göre sağ ve sol atışlar yaparız.

[Resim: 4oku.jpg]

Gelelim bu durumu nasıl düzelteceğimize;
İlk yapmamız gereken dürbünümüzü optik merkeze almak. (Yani erector tube ü dış gövdenin tam merkezine oturtmak) Bu işi üç yöntemle yapmak mümkün. (Benim bildiğim üç yöntem var farklı yöntemler de olabilir ancak ben bilmiyorum).
1 Klikleri sayarak; bu yöntemde elevation ve windage turretlerdeki klikleri sayıp tam ortada bırakmak. Yani windage turret için, önce erector tube ü en sola alıp, en sağa gidene kadar kaç klik yapıyoruz sayıp tam ortada bırakmak. Örneğin en soldan sağa 120 klik varsa en sağdan sola doğru 60 klik yapıp bırakmak.
2 Ayna yöntemi; bu yöntemde dürbünün büyütmesini minimuma, paralaks ayarını sonsuza getirip aydınlık bir ortamda ön merceğe bir ayna bastırıyoruz. Bu durumda aynada iki adet reticle göreceksiniz. Turretler ile oynayarak iki reticle ı üst üste getirdiğinizde optik merkezleme yapılmış olacaktır. Bunu aşağıdaki videoyu izleyerek daha iyi anlayabilirsiniz.





3 Bu yöntemin adını bilmiyorum ama şu şekilde yapılıyor;
Dürbünü aşağıdaki şekildeki gibi bir yere koyuyorsunuz (dürbün montaj ayaklarını gevşeterek de yapabilirsiniz ancak dürbün gövdesini çizebilirsiniz) bu durumda iken dürbünün karşısına sabir bir cisim koyup dürbünü sağa sola çevirmeye başladığınızda reticle ın oynadığını göreceksiniz. Bir yandan dürbünü sağa sola çevirirken turretler ile de gerekli ayarlamayı yapacaksınız.

[Resim: ky40.jpg]

Bu yöntemi de daha iyi anlamak için aşağıdaki videoyu izlemelisiniz.





Peki, optik merkezlemesini yaptığımız dürbünü silahımıza nasıl takacağız. Öncelikle BKL, Sportsmatch vs. gibi kaliteli ayak kullanmalıyız. Çoğu kez kaliteden ödün vermeden, çok paralar vererek aldığımız dürbünlerde kaliteli ayak kullanmıyoruz. Hâlbuki dürbün ve silah ne kadar kaliteli olursa olsun, bu ikisini bir arada tutan ayaklardır!!!
Dürbünü silahımıza taktıktan sonra eğer istediğimiz mesafelerde sıfırlama yapmıyorsak bu durumda shimming yapmamız gerekir.
Benim kişisel kanaatim; sağ-sol (windage) merkezlemesi için shimleme çok önem arzetmekle beraber yukarı-aşağı (elevation) merkezlemesi ikinci plandadır. (Burada merkezleme den kastım optik merkezlemesi yapılan dürbünün kllikleri oynamadan sıfırlama yapmaktır). Neticede farklı mesafelerde bir çoğumuz kliklerle atış yapıyoruz.
Bu işlem için bir çok materyal kullanmak mümkün, foto filmi, röntgen filmi, kutu kola vs. tenekesi, hatta bu iş için aşağıdaki gibi bir set de alabilirsiniz.

http://www.brownells.com/gunsmith-tools-supplies/sight-scope-installation-tools/scope-shims/scope-shim-kit-prod914.aspx

[Resim: gt9k.jpg]

[Resim: cgum.jpg]

Şimdi şekillerle bu işlemin nasıl yapıldığını ve nasıl sonuçlar vereceğini izah etmeye çalışayım. (Google ve youtube efendilere sorarsanız çok daha detaylı anlatımlara da ulaşabilirsiniz)


Aşağıdaki şekillere bakacak olursanız solda yükseklik ayarı (elevation) sağda ise sağ-sol ayarı (windage) için örnekler görülüyor.

[Resim: g93.gif] [Resim: hyq.gif]

Evet son olarak da bu işlemleri nereye uygularsak nasıl sonuç alırız kısmını anlatayım.

Ön taraftaki ayakta yükseklik ayarı için shim leme yaparsak vuruş noktası aşağıya
Arka taraftaki ayakta yükseklik ayarı için shim leme yaparsak vuruş noktası yukarıya
Arka ayakta sol tarafa shim leme yaparsak vuruş noktası sağa kayar.
Ön ayakta sol tarafa shim leme yaparsak vuruş noktası sola kayar.

Benden bu kadar, umarım faydalı olmuştur. Hatalarım olmuş olabilir, kusuruma bakmayın. Herkese selamlar, saygılar?
Kaynak: Kişisel bilgilerim, Google ve youtube? Beni bir tarafa bırakın, Google ve youtube bu işler için muhteşem kaynaklar.
 
Alıntı
1 üye teşekkür etti:
Zemre10
#3
Çalışma için teşekkürler, görüldüğü gibi dürbün montajında "taktım oldu"dan çok daha incelikler var, ama genelde çoğu atlanıyor veya hiç bilinmiyor.

Optik merkezlemeden çok etkilenmeyen optikler de var, mesela refleks red dotlar, aimpointler.
Red dotlarda zum olmadığı için, ikinci fokal yüzeyde yansıma ile elde edilen kırmızı noktalar, iyi bir dizaynda bakış noktası değişse de yer değiştirmiyor.
Ama yine de tüpün gövdesini yamuk takarsanız, kısa-uzun menzil değişimli atışlarda sıkıntı yaşayabilirsiniz.

Saygılarımla.
 
Alıntı

#4
Merhaba bir arkadaşımın Browning Bar'ının üstünde 1 inç 40mm objektif büyüklüğü olan bi dürbün vardı.Onun yerine 30 mm tüp 50 mm objektif büyüklüğü olan bi dürbün taktık.Ayak Leupold quick Release'idi base leri değiştirmeden yeni ürün için 30 mm bilezik ile montaj yaptık .Montajdan önce dürbünün iki taretininde kliklerini sayıp orta noktaya aldık ancak sıfırlama yaparken dürbünü 100 metreye sıfırladığımızda dürbünün üst klikleri neredeyse tükendi yani daha uzak mesafelere atış imkanı yok. Acaba bu durumu nasıl çözebiliriz.
 
Alıntı

#5
Sn cemyl23,

Normal şartlar altında çok olası olmayan bir durumdan bahsediyorsunuz, 30 mm tüp standart bir durbunde bile elevasyon için toplam min 14-15 mrad veya 50-60 MOA ayar imkanınız vardır.

Optik merkezde bile olsa 0 eğimli bir montajda boyle bir durbun 100m sıfırından sonra size en az 5-6 mrad elevasyon ayar imkanı sağlar ki bu bastırma kalibrenize göre 500-700m ye kadar taret kullanma imkanı sağlar, ancak tek sartla: varsa zerostopla önceden ugrasılmamışsa!!!

Sorununuz 2015 teki Hendek savaşları sırasında JOH keskin nişancı bir arkadaşımın gecenin 12 sinde acil ricası üzerine çözdüğümüz bir olayı hatırlattı, bahse konu bolgedeki bir iç güvenlik birliğinde 10 küsür Bora 12 tüfek 100m ye sıfırlanamadıklarından dolayı atıl duruyordu. Min sıfır mesafeleri 300-400m civarındaymış. Sorun: Bora12 ler üstündeki yerli 3E firmasına ait S&B PMII klonu Keskin 3-12x50 durbunler maalesef zerostopları rastgele sıkılmış olarak gelmişler. Ertesi sabah bir Alyan anahtar ile sorun hemen çözülmüştü.

Bazı sorular:
1- Yeni durbununuzun markası, sıfır-2.el?, zero stop varlığı??
2- Kullandığınız ringler ne, tek parca ise eğimli mi, montaj fotosu varsa cok yardımcı olur. ters bağlanmış 20 MOA ayak gorenler var.

Hersey ok ise (ki bence çok düşük bir olasılık), öncelikle önerim 20-30 MOA eğimli tek parca ayak kullanmanız, yoksa arka yuzüğün üzerine tedrici olarak kutu koladan kestiğiniz aluminyum parcalar ile durbunun kıçını kaldırmanız. Tavsiye etmesemde bu yolu seçerseniz asla aşırıya kaçmadan ve uygun torkla (15-20 in/Lb civarı) yapın çünkü arka yüzük tüpe asimetrik basacağından dürbününüz hasar görebilir.

Kolay gelsin.
 
Alıntı
14 üye teşekkür etti:
S@riyerli, kut4, sparus, blacksea, sirflayer, tsuba, m16a2, yyildiz, eucar, bilhan, kyucel, alone61, xlcod3r, Xlll
#6
Sağolun Sn.ardenne ilk fırsatta dediklerinizi değerlendireceğim.Soruarınıza cevaplar:
1 Leupold VX-R 3-9 x50 ,ikinci el,zero stop var ancak geri klik vermeye engel değil.
2 Bilezikler Leupold QR Browning Bar için iki parça eğim yok .
 
Alıntı

#7
(24-07-2018, 11:57 AM)cemyl23 demiş ki: Sağolun Sn.ardenne ilk fırsatta  dediklerinizi değerlendireceğim.Soruarınıza cevaplar:
1 Leupold VX-R 3-9 x50 ,ikinci el,zero stop var ancak geri klik vermeye engel değil.
2 Bilezikler Leupold QR Browning Bar için iki parça eğim yok .

Sayın cemyl23,

VX-R'da zero stop olduğuna emin misiniz?
Sabitleme noktasından geri gidebilen tambura zaten sıfır noktasını tutmuyor demektir. Sanırım karıştırıyorsunuz, çünkü VX-R serisinin hiçbirinde zero stop özelliği yok bildiğim kadarıyla.


https://www.leupold.com/scopes/compact-s...r-3-9x50mm

https://www.tac87.com/urungrubu/vxr-3-9x...7206989448
 
Alıntı
1 üye teşekkür etti:
xlcod3r
#8
Sn cemyl23,

Durbununuzun elevasyon aralığı 19mrad, bu durumda 100 m sıfırından sonra en az 6-7 mrad kalması lazım. Leupold QR 2pc base kullanıyorsunuz ringlerde leupold 30mm dir, ön ringin yukarı yerleşimli off-set olma olasılığı çok düşük. Gozden kacan başka bir sıkıntı var.

Durbunlerin özellikle taktik modellerin cogunda oldugu gibi Leupold zerostopları da dediğiniz gibi elevasyon bastırmasına izin verir. Ancak sizinki gibi olağandışı durumda aklıma gelen zerostop kaynaklı tek senaryo soyleydi. Av tüfeği amaclı oldugunu öngördüğüm için 30 mm tüpe sahip ulkemizde sık bulunan ve sevilen Z5 Z6i serisi 50mm objektifli bir Swarovski kullandığınızı düşündüm. Bu modellere has bir püf noktası/dezavantaj olarak: zero stopu kurarken, tüfeği sıfırladıktan sonra ust taret içindeki 2.ci halkayı eger durbun ustundeki 0 indeksine CW cevirip getirmeyi unutursanız, elevasyon bastırmasını halkanın kaldığı pozisyona göre tamamen bile sınırlayabilirsiniz.
 
Alıntı
3 üye teşekkür etti:
harun, xlcod3r, Xlll
#9
Sn Harun iyi tespit yapmışsınız, gözümden kaçmış,
VX-R da bende zerostop olduguna dair birşey okumadım şimdi.
 
Alıntı
3 üye teşekkür etti:
harun, xlcod3r, Xlll
#10
Acaba sizin dürbündeki taret CDS özellikli olabilir mi? 

Leupold CDS taret kapakları, kullanıcının seçtiği mühimmat tipe göre üzerindeki menzillere göre mermi düşüşü (bullet drop) verir. Siz bunları "klik" olarak değerlendirirseniz hata yaptırır. Ayrıca, eğer dürbünü ikinci el aldıysanız, belki ilk sahibi çok farklı bir kalibre mühimmata göre CDS kapak kullanmıştı. Tam olarak sizin karşılaştığınız durumu kurgulayamadım ama hata kaçınılmazdır.
 
Alıntı
3 üye teşekkür etti:
ardenne, xlcod3r, Xlll
  


Foruma Git:


Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar): 1 Ziyaretçi