TabancaTufek.com Silah Forum
EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree Ind.) - Yazdırılabilir Sürüm

+- TabancaTufek.com Silah Forum (http://www.tabancatufek.com/forum2)
+-- Forum: TÜFEKLER (http://www.tabancatufek.com/forum2/forumdisplay.php?fid=12)
+--- Forum: Yivli Tüfekler (http://www.tabancatufek.com/forum2/forumdisplay.php?fid=14)
+---- Forum: Av ve Atıcılık Tüfekleri (http://www.tabancatufek.com/forum2/forumdisplay.php?fid=103)
+---- Konu: EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree Ind.) (/showthread.php?tid=4255)

Sayfalar: 1 2 3 4


EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree Ind.) - ilksurfer - 05-03-2010

EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM
A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I. ( Angle Degree Indicator )
Kemal Elitemiz

Tüfek ve dürbün nişan ayarları her zaman yer seviyesine paralel olarak, belli bir mesafe esas alınarak yapılır ve sıfırlanır.
Av şartları her zaman düzgün yatay atışlara imkân vermeyebilir. Avcı ve av arasında dağlık arazilerde av yüksekte zirveye yakın yerlerde veya aşağıda derin vadilerin tabanında değişik açılarda konumlanmış olabilir bu durumlardaki atışlara eğimli atış denir ve bu atışların balistiği, yere paralel olarak yapılan atışlardan farklılık gösterir bu farklılık eğimin açısal farklılığı ve mesafeyle birlikte değişkenlik gösterir.

[Resim: ec622dd6.png]

Yukarıya doğru eğimli atışlardaki açıya: yükselen açı, moral açısı (elevation angle)
Aşağıya doğru eğimli atışlardaki açıya: çökme açısı, bunalım açısı,(depression angle) denir.
Her iki şartta vuruş noktanız da yere paralel atışlarınızdan yüksekte olacak; üst vuruş yapmış olacaksınız.
Bu durumda atıcının karşılaştığı güçlük eğimli açıdaki mesafe ile izdüşümü mesafesinin arasındaki farkı anlamak ve atışını buna göre düzeltmek olacaktır. Bunun iki yolu vardır ya avcı deneyimlerine güvenerek nişanını hedefin biraz aşağısına alarak bu atışı yapacak ya da eğime ve mesafeye göre balistik hesap yaparak atışını ayarlayacak.
Birinci durumda avın kaçma ihtimali yüksek olacak ve bütün çabalar boşa gidecek. İkinci durumda ise tek atış tek vuruş gerçekleşecek ve avcı, avını alacak.
Her iki teknikte de atıcı şunu bilmelidir ki tüfekle hedef arasındaki açı ve mesafe ile mermi yolu izdüşümü mesafesini bilmek zorundadır. Çünkü mermi yolu mesafesi ile merminin düşme noktası aynı şey değildir. Bu tüfeğin açısı ile değişir.
Bunun için atılacak ilk adım tüfekle av arasındaki açının ölçülmesi, ikincisi ise avın size uzaklığının ve izdüşümü mesafesinin ölçülmesidir. Ayrıca bu bilgilerin dürbün ayarlarına nasıl aksedeceğini de hesap etmelidir. Bunun için her açıya ait, sabit katsayılar (kosinüs değerleri) tespit edilmiştir. Mesafe açı ve katsayılara göre bunu hesaplayabilen araç gereç vardır bunlar mekanik oldukları gibi cep telefonu büyüklüğünde her türlü balistik hesabı yapan bilgisayarlardır.

[Resim: 764f7c56.png]

Yeni nesil rangefinder( mesafe ölçer) de açı ölçebilen optik sistemler olmasına rağmen avcının elinde tuttuğu rangefinder ile av arasındaki acı; tüfek namlusunun av ile arasındaki açıyı tutmadığı görülmüş bunun üzerine dürbüne takılabilir açıölçerler düşünülmüş ve geliştirilmiştir. Dürbüne monte edilebilen bu açıölçerler tere tam paralel konumda sıfırlanarak monte edildiği için ölçülen açılar daha sağlıklı olarak tespit edilmektedir. Bunlar sadece mekanik olarak yapılmışlardır. Uçak alüminyumundan ve su geçirmezdirler.

[Resim: 407b5343.png]

[Resim: ab876ee1.png]


Nasıl iş görür: bunun için üç ayrı metot vardır.
A-en sağlıklı metot silahınızın kalibresine uygun olarak mermi çekirdeği ağırlığı ve balistik bilgileri ihtiva eden balistik hesaplayıcı denilen cep bilgisayarınıza avın mesafesini, açısını veya kosinüsünü girmenizdir. Bilgisayar size dürbün ayarını gösterecektir.
B-yanınızda taşıdığınız veri kartınızda, tespit ettiğiniz mesafe acı veya kosinüse göre izdüşümü mesafesini görmek ve dürbün ayarınızı yapmak.
C-açıyı ve mesafeyi ölçüp değişik açılara göre önceden ezberlediğiniz izdüşümü mesafelerine göre atış yapmak.
Alman dağ keskin nişancılarının eğimli atış hesaplama metodu vardır ki bu en sağlam metot olarak bilinir.
1.adım: atıcı kendisinden daha yüksekte olan hedefi belirler ve mesafe ölçer ile mesafeyi ölçer. Mesafe 500 metre olsun.
2.adım: atıcı dürbünündeki A.D.I ile av ve tüfek arasındaki açıyı ölçer bu da +20 derece olsun.
3.adım: balistik kartından 20 derece açının kosinüs katsayısının 7 olduğunu görür.
Katsayı x mesafe = 7 x500 = 35 metre olduğunu hesaplar.
4.adım: 20 derece açıda atış mesafesinin 35 metre kısa atış gibi olacağını görür
500- 35 = 465 atışın 465 metreye göre olması gerektiğini bulur.
5.adım: elindeki ikinci balistik karttan 400–500 metreler arasında her çıtın katsayısına bakar bu (7 ) dır. 100/7 = 14 metredir. Buradan 65 metrenin hesabını yapar. 65/14 = 5 klik (bunlar tabiî ki yuvarlatılmış rakamlardır)
6.adım: atıcı dürbününü 400 metre için 13 klik 65 metre için 5 klik olmak üzere 18 klik çevirerek hedefe nişanı sağlamış olur. Tabiî ki bu ölçümler her mesafe ve açı için değişken ve kendine hastır. Bu hesaplara ayrıca mesafeye göre mermi çekirdeğinin düşme değerleri de katılır.

Kemal Elitemiz

Temmuz–2009 - Konya


RE: EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree I - harun - 05-03-2010

Kemal Elitemiz demiş ki:4.adım: 20 derece açıda atış mesafesinin 35 metre kısa atış gibi olacağını görür
500- 35 = 465 atışın 465 metreye göre olması gerektiğini bulur.
5.adım: elindeki ikinci balistik karttan 400–500 metreler arasında her çıtın katsayısına bakar bu (7 ) dır. 100/7 = 14 metredir. Buradan 65 metrenin hesabını yapar. 65/14 = 5 klik (bunlar tabiî ki yuvarlatılmış rakamlardır)
6.adım: atıcı dürbününü 400 metre için 13 klik 65 metre için 5 klik olmak üzere 18 klik çevirerek hedefe nişanı sağlamış olur.

Ve mermi 70 metre kısa düşer...

20º yukarı atışta merminin 35 metre kısa atış gibi olacağı ifade edilmiş. Bence burada bir hata var. Mermi 35 metre kısa düşer.

Bu durumda 500-35=465 değil, 500+35= 535 metreye göre reticle ayarı hesaplanmalıdır. Burada yapılan hata 70 metredir.

Tabii ki 500 metre için 20 klik (13 klik 400 metreninki, üzerine 400-500 farkı olan 7 klik) ve 35 metre için de yaklaşık 3 klik olarak toplam 23 klik reticle düşürürse denk getirebilir. Zaten az önceki hesaptan da bu 5 klik farkı 65-70 metrelere karşılık geldiğini görmüştük. Wink

Sayın xlcod3r, yanılıyor muyum? Rolleyes


RE: EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree Ind.) - xlcod3r - 06-03-2010

Elitemi demiş ki:Alman dağ keskin nişancılarının eğimli atış hesaplama metodu vardır ki bu en sağlam metot olarak bilinir.
1.adım: atıcı kendisinden daha yüksekte olan hedefi belirler ve mesafe ölçer ile mesafeyi ölçer. Mesafe 500 metre olsun.
2.adım: atıcı dürbünündeki A.D.I ile av ve tüfek arasındaki açıyı ölçer bu da +20 derece olsun.
3.adım: balistik kartından 20 derece açının kosinüs katsayısının 7 olduğunu görür.
Katsayı x mesafe = 7 x500 = 35 metre olduğunu hesaplar.
4.adım: 20 derece açıda atış mesafesinin 35 metre kısa atış gibi olacağını görür
500- 35 = 465 atışın 465 metreye göre olması gerektiğini bulur.
5.adım: elindeki ikinci balistik karttan 400–500 metreler arasında her çıtın katsayısına bakar bu (7 ) dır. 100/7 = 14 metredir. Buradan 65 metrenin hesabını yapar. 65/14 = 5 klik (bunlar tabiî ki yuvarlatılmış rakamlardır)
6.adım: atıcı dürbününü 400 metre için 13 klik 65 metre için 5 klik olmak üzere 18 klik çevirerek hedefe nişanı sağlamış olur. Tabiî ki bu ölçümler her mesafe ve açı için değişken ve kendine hastır. Bu hesaplara ayrıca mesafeye göre mermi çekirdeğinin düşme değerleri de katılır.

Harun bey, konu hakkında Kemal beyin yazdıkları doğrudur. Yanlız anlayamadığım konu hesaplama yöntemi. O kadar teferruatlı hesaba gerek yok aslında.

[Resim: drawing.jpg]
(Resim örnek olarak verilmiştir.)

Öncelikle yapılması gereken açının kosinüsünü bulmak. Burada verilen 20 derece açının COS= .93
Hesaplama

.93X500= 465 metre

Sonuç aynı çıktı gördüğünüz gibi. Burada eksik olan, verilmesi gereken katsayı filan değil. Açının cos. değeri olmalıydı. Hangi açıyla atış yapacaksak o açının kosinüs değeri ve mesafe bize lazım olan.

İkinci olarak, vermiş olduğu balistik kart değerleri kafa karıştırıyor. Olması gereken kullandığı fişeğin 465 metrede ne kadar düşüm yaptığıdır. Fişeğinin 465 metredeki değerini bulup, düzeltmesini optiğinin değerlerine göre yapmalıdır. Aşağıdaki tabloda kullanılan silahı baz aldığımızı farz edelim. .308 win tüfek kullanıyoruz. 500 metreye 20 derece açı ile atış yapıyorsak 11 MOA düzeltme vermemiz gerekir. Farz edelim 1/4 MOA düzeltme yapan smidth- bender optiğimiz var. 11X4= 44 klik alır. 1 MOA lıklar 11 klik, 1/2 likler 22 klik alır.

.300 Rem. magnum fişekte ise bu değer 6.25 MOA olacaktır.

Kemal bey bu hesabı hangi fişeğin balistik tablosuna göre yaptıklarını bize çevirirse konu hakkında bilgi sahibi oluruz. Hesaplamalarında kullandığı dürbüne göre klik ayarı yaptığınıda belirtmeli idi. Klik başına ne kadar değer çekiyor, her kullanıcı kendi optiğine göre yorumlamalı.

Aşağıda 175 grain- .308 win fişeğin açılı atış düzeltme tablosu verilmiştir. Örnek alacak arkadaşların baz alınan değerlerin hangi ortamda alındığına dikkat etmelerini hatırlatırım.

[Resim: AngleDropTable.jpg]

Konu ile ilgili olarak aşağıdaki linkleri inceleyebilirsiniz.

http://www.snipertools.com/article5.htm

Sevgiler...


RE: EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree I - harun - 06-03-2010

Tamam, şimdi anladım. Geçmiş atış tecrübelerimden artan (+) eğimlerde milyem bastırmasının artacağına takılmışım. Ama o zamanlar silah da sistem de farklıydı. Shy

Teşekkür ederim.


RE: EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree Ind.) - smith - 06-03-2010

Bu kadar hassas bir atış icra etmek istiyorsanız,hava sıcaklığı,nem,rüzgar yönü-kuvveti, balistik yoğunluk,namlu aşınma değeriniz,son 72 saat içindeki barut sıcaklığının ortalaması gibi bilgileride hesaplayıp standart ilk hızınıza + veya - yönde tatbik edip ona göre ayarlarınızı yapmanız lazım.
Ayrıca özellikle sıcak havalarda nişan hattı üzerinde göl, nehir ve benzeri gibi su birikintilerininde göz ardı edilmememesi lazım.
Oluşabilecek miraj lara karşıda diopterinizin ayarlarınızı düzeltmeniz lazım.
Daha bir bu kadar daha ayrıntı var aslında.
Güzel bilgiler fakat pratikte uygulamak çok zor.
Uzak mesafelerde sadece merminin yatay ve dikey atışlardaki düşümlerini veya sapmalarını egale etmek hassas atışı sağlamaz.


RE: EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree I - Kara - 06-03-2010

Sn. Smith, yanılmıyorsam 16-18 tane etken var. Ornegin dunyanın dönüş hizinida girmek gerekiyor bu hesaba Smile Allah sabır versin hesaplayacak arkadasaSmile

Yukarda verilen değerli bilgiler için teşekkür ederim.

Saygılar...


RE: EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree Ind.) - smith - 06-03-2010

Hayır. 20.000 yardanın altındaki atışlarda hangi yarım kürede attğınızın veya kuzey-güney, doğu-batı gibi balistik hesaplara gerek yoktur.
20.000 yardadan daha uzak atışlarda dünyanın eğim etkisi,attığınız yarım küre,bulunduğunuz ve atış yaptığınız yön,bulunduğunuz mevkiiye göre yer çekimi etkisi gibi şeyler iç balistiğe dahil edilir.
Satıh rüzgarının yanı sıra merminin uçuşu sırasında max. çıkacağı irtifadaki rüzgar yünü ve kuvvetide hesaba dahil edilmelidir.
Daha bir sürü etkeni hesaplamak gerekir işin aslı.
Ama 20.000 yardanın altında bu hesaplara çok gerek yoktur.


RE: EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree I - Kara - 06-03-2010

Sn. Smith, dediğiniz gibi ufak çaplı silahlarda dunyanın dönüşüyle olusan coriolis ivmesi genelde ihmal edilebilir bir değerdir. Ancak gunumuzde, Advanced Ballistic Computer (ABC) - balistik bilgisayarları uzun menzilli sniper tüfeklerinde kullanılır. Bu el bilgisayarı, hedefin koordinatlarından, dünyanın dönüşünden kaynaklanan Coriolis ivmesine kadar pek çok veriye erişim saglayarak gerekli hesaplamalar sonrasında degerleri atıcıya sunar. Yani ısı yapmisken tam yapalım mantığı vardır bu ABC'de.

Coriolis ivmesinin ve su ABC'nin ismini hatirlayamamistim, biraz arastirinca buldum. Benim bilgim ilk yazdigimdaki kadardı, yani sniper tüfeğinde dünya dönüş hizininda hesaplamalara dahil edildiği. ABC bu ısı bizim için yapıyormuş onu öğrendim Smile

Saygılar...


RE: EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree Ind.) - smith - 06-03-2010

Sniper hesaplamalarında kullanılması hakkında bir bilgim yok.
Bahsettiğim bilgiler toplar için.
Sniper hesaplamalarında bu değerler çok çok küçük yer edeceğini düşünüyorum.
Hadi olsun 4 km ye yapılan bir atışda dünyanın dönüş hızı,bulunduğunuz mevkiinin yer çekimi gibi etkileri hedeften kaç mm. sapma yaptırır? Belki milimetrenin de altında bir değer çıkar.
Hesaplamak incelemek lazım.


RE: EĞİMLİ ATIŞ ve BİR ÇÖZÜM - A.C.I.( Angle Cosine Indicator) A.D.I.( Angle Degree Ind.) - bezoaribex - 06-03-2010

Sayın Kemal Elitemiz'in yönteminin karışıklığının sebebi acı ölçerin Cosinüs hesabına göre çalışması.
Ben de bu aparatı alırken bunu gözden kaçırmıştım ve aparat atıl halde.Oysa aynı aparatın bizim bildiğimiz derece cinsinden ölçeni de var ve alıp taktım.
ARC ölçüm yapan mesafe ölçer kullanıyorum ve işe yarıyor. Mesafe ölçerle ölçtükten sonra dürbün üstündeki aparatla kontrolünü yapıyorum. Çünkü mesafe ölçer bazen yanılabilir ya da arızalanabilir diye düşünüyorum. Bir de tüfek tutuş açısı ile rangefinderi tutuş açısı aynı olmayabilir,bu yüzden ikisi de lazım. Aparatın tek handikapı 5 derece aralıkla ölçüm yapması.
Cosinüs cinsinden olanı kullanabilecek arkadaşa gönderebilirim. 34 mm tüp için ringiyle beraber.
Saygılarımla...